Mengapa Warna Kulit Manusia Berbeza?
Sebuah Renungan Daripada Hadis Nabi ﷺ
Ada yang berkulit cerah, ada yang berkulit gelap, ada yang berwarna kemerah-merahan dan ada pula yang berada di antara warna-warna tersebut. Perbezaan itu bukan alasan untuk seseorang merasa lebih tinggi atau lebih rendah daripada orang lain.
Pernahkah kita terfikir mengapa manusia diciptakan dengan warna kulit, rupa dan sifat yang berbeza-beza?
Dalam sebuah hadis, Rasulullah ﷺ menerangkan bahawa Allah SWT menciptakan Nabi Adam AS daripada segenggam tanah yang diambil daripada seluruh bumi. Daripada situlah disebut tentang kepelbagaian warna dan sifat dalam kalangan keturunan Adam AS.
Hadis Tentang Penciptaan Nabi Adam AS
Maksudnya:
Riwayat: Abu Musa al-Asy‘ari RA.
Sunan Abi Dawud, Hadis 4693. Hadis ini dinilai sahih oleh al-Albani.
Hadis Ini Juga Diriwayatkan Oleh al-Tirmizi
Hadis yang sama turut diriwayatkan dalam Jami‘ al-Tirmizi, Hadis 2955. Imam al-Tirmizi menyatakan hadis tersebut sebagai hasan sahih.
Jami‘ al-Tirmizi 2955
Perbezaan Bukan Alasan Untuk Saling Menghina
Apa yang menarik dalam hadis ini ialah Rasulullah ﷺ bukan sahaja menyebut tentang perbezaan warna manusia, tetapi turut menyebut tentang perbezaan sifat.
Ada manusia yang lembut sifatnya. Ada yang tegas. Ada yang mudah bergaul. Ada yang pendiam. Ada yang baik hatinya. Dan ada juga yang mempunyai perangai yang kurang baik.
Semua itu menunjukkan bahawa manusia memang tidak diciptakan sama. Perbezaan merupakan sebahagian daripada sunnatullah dalam kehidupan.
Jangan Salah Faham Tentang Warna Kulit
Hadis tersebut menyebut bahawa Nabi Adam AS diciptakan daripada segenggam tanah yang diambil daripada seluruh bumi dan menyebut kepelbagaian warna serta sifat keturunan Adam.
Namun, kita tidak sepatutnya menyampaikan hadis ini sebagai dakwaan saintifik bahawa seseorang manusia pasti mempunyai warna kulit tertentu semata-mata kerana nenek moyangnya berasal dari kawasan yang mempunyai tanah berwarna tertentu.
Itu merupakan huraian yang boleh membawa kepada salah faham. Yang jelas daripada hadis ialah kepelbagaian manusia merupakan sebahagian daripada penciptaan Allah SWT.
Al-Quran Juga Menyebut Kepelbagaian Warna Manusia
Allah SWT berfirman dalam Surah al-Rum ayat 22:
Surah al-Rum, 30:22
Ayat ini mengajar kita bahawa kepelbagaian bahasa dan warna manusia bukan sesuatu yang hina. Sebaliknya, ia termasuk dalam tanda-tanda kebesaran Allah SWT.
Kita Semua Keturunan Adam AS
Kulit mungkin berbeza. Bahasa mungkin berbeza. Negara mungkin berbeza. Rupa mungkin berbeza. Budaya juga mungkin berbeza.
Tetapi kita semua berasal daripada keturunan yang sama — keturunan Nabi Adam AS.
Maka tidak ada sebab untuk seseorang manusia merasakan dirinya lebih mulia hanya kerana warna kulit, rupa, keturunan atau tempat kelahirannya.
Apa yang sepatutnya menjadikan seseorang itu mulia ialah ketakwaan dan akhlaknya, bukan warna kulitnya.
Kesimpulan
Perbezaan warna kulit manusia bukan alasan untuk bermegah atau menghina. Ia adalah sebahagian daripada kepelbagaian ciptaan Allah SWT.
Hadis tentang penciptaan Nabi Adam AS mengingatkan kita bahawa manusia datang dalam pelbagai warna dan sifat. Perbezaan itu sepatutnya membawa kita kepada rasa syukur dan rendah hati, bukannya kesombongan.
Berbeza rupa bukan bermakna berbeza darjat.
Kita semua adalah anak cucu Adam AS.
Dan setiap manusia tetap ciptaan Allah SWT.
Sumber & Rujukan Hadis
1. Sunan Abi Dawud 4693
Hadis Abu Musa al-Asy‘ari RA tentang penciptaan Nabi Adam AS daripada
segenggam tanah seluruh bumi.
https://sunnah.com/abudawud:4693
2. Jami‘ al-Tirmizi 2955
Riwayat yang sama tentang kepelbagaian warna dan sifat keturunan Adam AS.
https://sunnah.com/tirmidhi/47/7
3. Surah al-Rum, ayat 22
Perbezaan bahasa dan warna manusia sebagai antara tanda-tanda kekuasaan
Allah SWT.
https://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=30&verse=22