Kanser DIPG: Gejala, Punca, Rawatan dan Jangka Hayat Pesakit

#JMBELOG | Info Kesihatan

Kanser bukanlah sesuatu yang mudah untuk dihadapi, lebih-lebih lagi apabila penyakit tersebut melibatkan kanak-kanak. Antara penyakit yang sangat membimbangkan dalam dunia perubatan ialah DIPG (Diffuse Intrinsic Pontine Glioma), sejenis tumor otak yang jarang berlaku tetapi mempunyai sifat yang sangat agresif.

DIPG kebanyakannya menyerang kanak-kanak dan tumbuh di bahagian batang otak yang dikenali sebagai pons. Kawasan ini memainkan peranan penting dalam mengawal pelbagai fungsi tubuh manusia, termasuk pernafasan, pergerakan mata, keseimbangan dan proses menelan.

Disebabkan kedudukannya yang sangat sensitif, DIPG merupakan antara tumor otak yang paling sukar dirawat.

1. Apakah Itu Kanser DIPG?

DIPG ialah singkatan kepada Diffuse Intrinsic Pontine Glioma. Ia merupakan sejenis tumor otak yang tumbuh secara menyusup dalam kawasan pons, iaitu sebahagian daripada batang otak.

Istilah ini menerangkan lokasi dan corak pertumbuhan tumor:

• Diffuse: Tumor menyusup dan merebak ke dalam tisu otak sekeliling.
• Intrinsic: Tumor tumbuh di dalam struktur otak itu sendiri.
• Pontine: Merujuk kepada bahagian pons dalam batang otak.
• Glioma: Tumor yang berasal daripada sel glia dalam sistem saraf.

Dalam klasifikasi perubatan moden, kebanyakan tumor yang mempunyai ciri DIPG berkaitan dengan kategori Diffuse Midline Glioma, H3 K27-altered. Walau bagaimanapun, istilah DIPG dan Diffuse Midline Glioma bukanlah istilah yang boleh dianggap sama bagi setiap kes tanpa penilaian diagnosis.

2. Siapakah yang Berisiko Menghidap DIPG?

DIPG paling kerap berlaku dalam kalangan kanak-kanak, khususnya mereka yang berusia antara 5 hingga 10 tahun.

Walaupun begitu, penyakit ini juga boleh berlaku kepada golongan remaja dan orang dewasa, tetapi keadaan tersebut lebih jarang dilaporkan.

Sehingga kini, punca sebenar DIPG masih belum diketahui sepenuhnya. Tiada faktor risiko persekitaran atau gaya hidup tertentu yang telah dikenal pasti sebagai penyebab utama penyakit ini.

3. Apakah Tanda-Tanda Awal Kanser DIPG?

Gejala DIPG bergantung kepada bahagian batang otak yang terjejas. Antara tanda-tanda yang boleh berlaku ialah:

• Muka menjadi senget atau sebelah muka menjadi lemah.
• Mata menjadi juling atau mengalami penglihatan berganda.
• Sukar berjalan dan kerap hilang keseimbangan.
• Pergerakan tangan dan kaki menjadi lemah.
• Pertuturan menjadi tidak jelas.
• Mengalami kesukaran menelan makanan atau minuman.
• Sakit kepala yang berterusan.
• Mual dan muntah.
• Perubahan koordinasi pergerakan badan.

Gejala ini boleh berkembang dalam tempoh beberapa minggu hingga beberapa bulan. Namun, tanda-tanda tersebut tidak semestinya bermaksud seseorang menghidap DIPG kerana terdapat penyakit lain yang boleh menyebabkan gejala serupa.

4. Bagaimana DIPG Dikesan?

Doktor akan melakukan pemeriksaan neurologi untuk menilai fungsi saraf, kekuatan otot, pergerakan mata, keseimbangan dan koordinasi badan.

Antara pemeriksaan yang boleh digunakan ialah:

• MRI otak: Menghasilkan imej terperinci bagi mengenal pasti lokasi, saiz dan ciri tumor.
• Biopsi: Pengambilan sampel tisu tumor untuk pemeriksaan makmal dan analisis molekul, jika sesuai dan selamat dilakukan.
• Ujian molekul: Membantu mengenal pasti perubahan genetik tertentu seperti H3 K27-altered.

Dalam sesetengah kes, ciri MRI yang sangat tipikal boleh membantu doktor membuat diagnosis tanpa biopsi. Keputusan untuk melakukan biopsi bergantung pada keadaan pesakit, risiko prosedur dan keperluan mendapatkan maklumat molekul.

5. Adakah Kanser DIPG Boleh Dirawat?

Ini merupakan persoalan yang paling penting bagi pesakit dan ahli keluarga.

Setakat ini, belum terdapat rawatan yang terbukti mampu menyembuhkan DIPG secara konsisten. Namun, terdapat beberapa pendekatan rawatan yang digunakan untuk membantu pesakit.

A. Radioterapi

Radioterapi merupakan rawatan utama bagi kebanyakan pesakit DIPG. Rawatan ini menggunakan sinaran berenergi tinggi untuk memusnahkan atau mengawal pertumbuhan sel tumor.

Ia boleh membantu mengecilkan tumor atau mengurangkan gejala buat sementara waktu. Walau bagaimanapun, kesannya tidak semestinya kekal.

B. Kemoterapi

Kemoterapi menggunakan ubat tertentu untuk mengawal atau membunuh sel kanser. Namun, sehingga kini belum ada rejimen kemoterapi standard yang terbukti memberikan penyembuhan jangka panjang bagi DIPG.

C. Ujian Klinikal

Penyelidikan mengenai DIPG masih giat dijalankan. Ujian klinikal sedang menilai pelbagai pendekatan termasuk terapi sasaran, imunoterapi dan kaedah rawatan baharu.

Penyertaan dalam ujian klinikal perlu dibincangkan bersama pakar onkologi kerana setiap kajian mempunyai syarat dan tahap risiko tersendiri.

D. Rawatan Paliatif dan Sokongan

Rawatan paliatif membantu mengawal kesakitan, kesukaran menelan, masalah pernafasan dan gejala lain. Ia juga memberikan sokongan emosi, psikologi dan sosial kepada pesakit serta keluarga.

Rawatan ini bukan bermaksud pesakit ditinggalkan tanpa rawatan. Sebaliknya, ia bertujuan meningkatkan keselesaan dan kualiti hidup pesakit sepanjang perjalanan penyakit.

6. Mengapa Pembedahan Sukar Dilakukan?

Berbeza dengan sesetengah tumor otak yang boleh dibuang melalui pembedahan, DIPG tumbuh di dalam pons dan menyusup ke dalam tisu otak yang mengawal fungsi penting tubuh.

Oleh sebab itu, pembedahan untuk membuang keseluruhan tumor biasanya tidak dapat dilakukan dengan selamat kerana risiko kerosakan saraf yang serius.

Walau bagaimanapun, biopsi mungkin dipertimbangkan oleh pasukan pakar dalam keadaan tertentu bagi mendapatkan pengesahan diagnosis dan maklumat molekul.

7. Berapa Lama Pesakit DIPG Boleh Bertahan?

Bahagian ini mungkin sukar untuk diterima, terutamanya oleh ibu bapa dan keluarga pesakit.

Menurut maklumat National Cancer Institute (NCI), jangka hayat median bagi kanak-kanak yang menghidap DIPG adalah kurang daripada satu tahun selepas diagnosis. Sekitar 10 peratus pesakit kanak-kanak dalam data yang dirujuk oleh NCI hidup melebihi dua tahun.

Namun, statistik ini berdasarkan kumpulan pesakit dan bukan ramalan tepat bagi setiap individu.

Keadaan seseorang pesakit boleh berbeza bergantung pada ciri biologi tumor, umur, keadaan kesihatan, tindak balas terhadap rawatan dan faktor-faktor lain.

8. Apakah Perbezaan DIPG dengan Kanser Otak Lain?

DIPG mempunyai beberapa ciri yang menjadikannya berbeza daripada tumor otak yang lain.

• Tumbuh di kawasan pons dalam batang otak.
• Mempunyai corak pertumbuhan yang menyusup ke tisu sekeliling.
• Menjejaskan fungsi saraf yang sangat penting.
• Sukar dibuang sepenuhnya melalui pembedahan.
• Mempunyai prognosis yang kurang baik berbanding banyak jenis tumor otak lain.

9. Mengapa Kesedaran Mengenai DIPG Penting?

Kesedaran mengenai DIPG penting supaya masyarakat memahami bahawa bukan semua kanser otak mempunyai ciri, rawatan dan prognosis yang sama.

Gejala seperti muka senget, masalah keseimbangan, penglihatan berganda dan kesukaran menelan perlu diberikan perhatian, khususnya apabila berlaku secara berterusan atau semakin teruk.

Pemeriksaan awal oleh doktor boleh membantu mengenal pasti punca sebenar masalah kesihatan dan menentukan tindakan yang sesuai.

Penutup: Setiap Pesakit Berhak Mendapat Harapan dan Sokongan

DIPG merupakan antara penyakit yang paling mencabar dalam bidang rawatan kanser otak kanak-kanak. Walaupun rawatannya masih mempunyai banyak keterbatasan, penyelidikan perubatan terus berkembang untuk mencari pendekatan yang lebih berkesan.

Bagi keluarga yang sedang berhadapan dengan ujian ini, sokongan, kasih sayang dan penjagaan yang baik amat bermakna buat pesakit.

Semoga setiap pesakit yang sedang berjuang diberikan kekuatan, dipermudahkan segala urusan dan mendapat rawatan yang terbaik.

Kesihatan ialah nikmat yang tidak ternilai. Hargailah setiap peluang untuk mendapatkan pemeriksaan dan rawatan yang sewajarnya.

---

Penafian Perubatan

Artikel ini disediakan untuk tujuan pendidikan dan perkongsian maklumat kesihatan sahaja. Ia bukan pengganti diagnosis, nasihat atau rawatan daripada doktor. Jika terdapat gejala yang mencurigakan, dapatkan pemeriksaan di fasiliti kesihatan. Diagnosis dan keputusan rawatan perlu dibuat oleh pasukan perubatan yang berkelayakan.

---

Sumber Rujukan Sahih dan Dipercayai

1. National Cancer Institute (NCI)
   Childhood Diffuse Intrinsic Pontine Glioma (DIPG).
   https://www.cancer.gov/types/brain/patient/diffuse-intrinsic-pontine-glioma
2. National Cancer Institute (NCI)
   Childhood Astrocytomas and Other Gliomas Treatment (PDQ).
   https://www.cancer.gov/types/brain/hp/child-astrocytoma-glioma-treatment-pdq
3. American Brain Tumor Association (ABTA)
   Diffuse Midline Glioma (DMG).
   https://www.abta.org/tumor_types/diffuse-midline-glioma-dmg/
4. National Library of Medicine (NCBI Bookshelf)
   Diffuse Intrinsic Pontine Glioma – StatPearls.
   https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560640/
5. Medical Journal of Australia
   Management of patients with diffuse intrinsic pontine glioma in Australia and New Zealand (2024).
   https://www.mja.au/journal/2024/220/10/management-patients-diffuse-intrinsic-pontine-glioma-australia-and-new-zealand

Artikel: #JMBELOG

Kategori: Kesihatan | Pendidikan | Kanser | Info Perubatan