Kenapa Pengumuman Hari Raya Aidiladha Dibuat Lebih Awal Berbanding Aidilfitri? Ini Jawapan Sebenar

Ditulis oleh #JMBELOG | Informasi Islam | Aidiladha

Setiap kali tiba musim Hari Raya Aidiladha, ramai yang perasan satu perkara — tarikh raya haji biasanya diumumkan lebih awal, kadang-kadang sekitar 10 hari sebelum raya. Tapi bila Hari Raya Aidilfitri pula, rakyat Malaysia selalunya perlu tunggu malam terakhir untuk tahu esok raya atau tidak.

Jadi… kenapa ada perbezaan? Adakah sebab cara melihat anak bulan berbeza? Atau sebenarnya ada kaitan dengan ibadah haji di Mekah?

Jawapannya: Aidiladha berkait rapat dengan Hari Arafah dan perjalanan ibadah haji di Mekah, sebab itu tarikhnya perlu diketahui lebih awal.

1. Aidiladha Berkait Dengan Ibadah Haji

Hari Raya Aidiladha disambut pada 10 Zulhijjah dalam kalendar Islam. Bulan Zulhijjah pula ialah bulan penting untuk ibadah haji.

Jutaan umat Islam dari seluruh dunia berkumpul di Mekah untuk melakukan wukuf di Arafah pada 9 Zulhijjah. Selepas itu barulah datangnya Hari Raya Aidiladha pada keesokan harinya.

Oleh sebab ibadah haji melibatkan jutaan manusia, kerajaan Arab Saudi dan negara-negara Islam lain perlu mengetahui tarikh lebih awal bagi memudahkan:

• Perjalanan jemaah haji
• Jadual wukuf di Arafah
• Penyembelihan korban
• Pengurusan logistik dan keselamatan

2. Hari Arafah Tidak Boleh Silap

Dalam ibadah haji, wukuf di Arafah ialah rukun paling utama. Nabi Muhammad SAW sendiri bersabda:

“Haji itu ialah Arafah.”

Sebab itu tarikh 9 Zulhijjah mesti diketahui lebih awal supaya semua jemaah dapat bersedia. Jika tersilap tarikh, ia akan memberi kesan besar kepada perjalanan ibadah haji seluruh dunia.

3. Raya Puasa Bergantung Pada Akhir Ramadan

Berbeza dengan Aidiladha, Hari Raya Aidilfitri pula bergantung pada penentuan akhir bulan Ramadan.

Anak bulan Syawal hanya boleh dipastikan pada petang 29 Ramadan. Jika anak bulan kelihatan, esoknya raya. Jika tidak kelihatan, Ramadan digenapkan menjadi 30 hari.

Sebab itu pengumuman Raya Puasa biasanya dibuat pada malam terakhir selepas proses rukyah anak bulan selesai.

4. Malaysia Masih Gunakan Kaedah Rukyah dan Hisab

Di Malaysia, penetapan tarikh awal bulan Islam dibuat menggunakan gabungan:

• Rukyah — melihat anak bulan
• Hisab — pengiraan astronomi

Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja akan membuat pengumuman rasmi selepas menerima perkenan Majlis Raja-Raja.

Jadi bukan sebab “raya haji senang kira”, tetapi kerana ia perlu diselaraskan lebih awal dengan perjalanan ibadah haji dan Hari Arafah.

Penutup

Kadang-kadang perkara kecil yang kita dengar setiap tahun sebenarnya menyimpan hikmah yang besar. Pengumuman Aidiladha yang dibuat lebih awal bukan sekadar tradisi, tetapi demi memastikan ibadah terbesar umat Islam di Mekah berjalan dengan teratur dan sempurna.

Dan di sebalik semua itu, terselit satu peringatan bahawa Islam bukan sekadar ibadah individu — tetapi agama yang sangat tersusun, teratur dan penuh hikmah.

Sumber Rujukan Sahih

• Portal Rasmi Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) — https://www.islam.gov.my
• Pejabat Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja — https://www.majlisraja-raja.gov.my
• Mufti Wilayah Persekutuan — https://muftiwp.gov.my
• Sahih Muslim — Hadis berkaitan “Haji itu Arafah”

© 2026 #JMBELOG — “Setiap ilmu yang difahami, akan menenangkan hati.”