Timeline Lengkap Sejarah Parti Politik di Malaysia 🇲

Timeline Lengkap Sejarah Parti Politik di Malaysia 🇲🇾

Perjalanan politik Malaysia terbina melalui pelbagai organisasi, parti, gerakan rakyat dan gabungan politik sejak sebelum kemerdekaan sehingga ke era demokrasi moden. Timeline ini menghimpunkan rekod panjang parti politik yang pernah wujud sebagai rujukan sejarah kenegaraan.

---

1930-an

• 1937 – Kesatuan Melayu Muda (KMM)

1940-an

• 1945 – Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM)
• 1945 – Parti Rakyat Malaysia (PRM – gerakan awal kiri)
• 1946 – Angkatan Pemuda Insaf (API)
• 1946 – Angkatan Wanita Sedar (AWAS)
• 1946 – All Malayan Council of Joint Action (AMCJA)
• 1946 – Malayan Indian Congress (MIC)
• 1947 – Pusat Tenaga Rakyat (PUTERA)
• 1947 – Barisan Tani Malaya (BTM)
• 1947 – Gerakan Angkatan Muda (GERAM)
• 1947 – Ikatan Pemuda Tanah Air Melayu (PETA)
• 1948 – Hizbul Muslimin
• 1948 – Pemuda Radikal Melayu (PERAM)
• 1949 – Malaysian Chinese Association (MCA)

1950-an

• 1951 – Independence of Malaya Party (IMP)
• 1951 – Parti Islam Se-Malaya (PAS)
• 1951 – Parti Malaya
• 1951 – Parti Radikal Malaya
• 1952 – Parti Buruh Malaya
• 1952 – Parti Perikatan
• 1953 – National Association of Perak (NAP)
• 1954 – Parti Negara
• 1957 – Malayan People Socialist Front (MPSF)
• 1958 – Malaysian Ceylonese Congress (MCC)

1960-an

• 1960 – Parti Negara Sarawak (PANAS)
• 1961 – Sarawak National Party (SNAP)
• 1961 – Barisan Rakyat Jati Sarawak (BARJASA)
• 1961 – United Sabah National Organisation (USNO)
• 1962 – United Democratic Party (UDP)
• 1962 – Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA)
• 1964 – Parti Machinda (Sarawak)
• 1966 – Democratic Action Party (DAP)
• 1968 – Parti Gerakan Rakyat Malaysia (GERAKAN)
• 1968 – Parti Marhaen

1970-an

• 1972 – Parti Keadilan Masyarakat Malaysia (PEKEMAS)
• 1974 – Barisan Nasional (BN)
• 1974 – Kesatuan Insaf Tanah Air (KITA)
• 1975 – Parti Bersatu Rakyat Jelata Sabah (BERJAYA)
• 1977 – Parti Berjasa Malaysia (BERJASA)
• 1978 – Social Democratic Party (SDP)

1980-an

• 1983 – Parti Bansa Dayak Sarawak (PBDS)
• 1985 – Parti Bersatu Sabah (PBS)
• 1985 – Parti Nasionalis Malaysia (NASMA)
• 1985 – Democratic Malaysian Indian Party (DMIP)
• 1986 – Malaysian Democratic Party (MDP)
• 1986 – Malaysian Solidarity Party (MSP)
• 1986 – Harakah Keadilan Rakyat (HAK)
• 1987 – Parti PERMAS
• 1989 – Parti Melayu Semangat 46
• 1989 – Angkatan Keadilan Rakyat (AKAR)
• 1989 – Liberal Democratic Party (LDP Sabah)

1990-an

• 1990 – Angkatan Perpaduan Ummah (APU)
• 1990 – Indian Progressive Front (IPF)
• 1994 – Parti Bersatu Rakyat Sabah (PBRS)
• 1994 – Sabah Progressive Party (SAPP)
• 1996 – Parti Aspirasi Rakyat Sarawak (STAR Sarawak)
• 1998 – Parti Sosialis Malaysia (PSM – diasaskan)
• 1999 – Barisan Alternatif (BA)
• 1999 – United Progressive Kinabalu Organisation (UPKO)

2000-an

• 2002 – Progressive Democratic Party (PDP)
• 2003 – Parti Keadilan Rakyat (PKR)
• 2004 – Parti Rakyat Sarawak (PRS)
• 2004 – Barisan Rakyat
• 2007 – Malaysian Indian United Party (MIUP)
• 2009 – Malaysia Makkal Sakti Party (MMSP)

2010-an

• 2010 – Parti Hijau Malaysia (PHM)
• 2012 – Parti Ikatan Bangsa Malaysia (IKATAN)
• 2013 – Parti Bumi Kenyalang (PBK)
• 2013 – Parti Cinta Sabah (PCS)
• 2013 – Parti Gagasan Rakyat Sabah (PGRS)
• 2015 – Pakatan Harapan (PH)
• 2015 – Parti Amanah Negara (AMANAH)
• 2016 – Parti Pribumi Bersatu Malaysia (BERSATU)
• 2016 – Parti Warisan Sabah (WARISAN)
• 2016 – Parti Solidariti Tanah Airku (STAR Sabah)
• 2018 – Gabungan Parti Sarawak (GPS)
• 2018 – Minority Rights Action Party (MIRA)
• 2019 – Malaysian Advancement Party (MAP)
• 2019 – Malaysian Indian People Party (MIPP)
• 2019 – Parti Utama Rakyat Malaysia (PURM)

2020-an (Era Politik Kontemporari)

• 2020 – Malaysia United Democratic Alliance (MUDA)
• 2020 – Perikatan Nasional (PN)
• 2020 – Parti Pejuang Tanah Air (PEJUANG)
• 2020 – Gabungan Rakyat Sabah (GRS)
• 2021 – Parti Kuasa Rakyat (KUASA)
• 2022 – Kesejahteraan Demokratik Malaysia (KDM)
• 2022 – Gerakan Tanah Air (GTA)
• 2023 – Parti Impian Sabah (IMPIAN)

---

Timeline ini menggambarkan bahawa politik Malaysia sentiasa melalui proses evolusi. Parti muncul kerana perjuangan ideologi, kepimpinan, keperluan rakyat serta perubahan struktur kuasa negara. Sebahagian menjadi tunjang pemerintahan, sebahagian lagi kekal sebagai catatan sejarah demokrasi tanah air.

---

Sumber rujukan:
https://zulheimymaamor.blogspot.com/2026/03/sejarah-senarai-parti-politik-di.html

Catatan sejarah politik ini dikongsi sebagai rujukan umum dan pendidikan kenegaraan 🇲🇾