SOLAT QIYAM AL-LAIL (TAHAJJUD)

SOLAT QIYAM AL-LAIL (TAHAJJUD)

APA ITU SOLAT TAHAJJUD DAN DALIL YANG MENSYARI’ATKANNYA

Amalan solat sunat yang paling utama di sisi Islam adalah solat Tahajjud. Ini sebagaimana sabda Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam:

أَفْضَلُ الصِّيَامِ بَعْدَ رَمَضَانَ شَهْرُ اللَّهِ الْمُحَرَّمُ. وَأَفْضَلُ الصَّلاَةِ بَعْدَ الْفَرِيضَةِ صَلاَةُ اللَّيْلِ.

Maksudnya:
Puasa yang paling utama setelah puasa Ramadan adalah puasa (sunat) pada bulan Allah iaitu bulan Muharram. Sedangkan solat yang paling utama setelah solat wajib adalah solat malam (Tahajjud). - Hadis riwayat Imam Muslim dalam Shahihnya, Kitab al-Shiyam, no: 1163.

            Tahajjud terbentuk dari kata dasar hajjada yang bererti tidur dan tahajjada bererti berjaga. Maka kata tahajjadtu bermaksud saya telah membuang jauh perasaan ingin tidur dari diri saya.

            Menurut al-Hafidz Ibnu Hajar al-’Asqalani rahimahullah:

Imam al-Thabari berkata: “Tahajjud adalah berjaga setelah tidur terlebih dahulu.”… Ibnu Faris berkata: “Al-Mutahajjid bermaksud orang yang solat di malam hari.” Sedangkan al-Kurra’ menyatakan: “Tahajjud adalah solat malam secara khusus.” – Rujuk kitab al-Hafidz Ibnu Hajar al-’Asqalani, Fathul Baari, jilid 6, ms. 203.

Oleh itu solat Tahajjud adalah solat sunat yang dikerjakan pada waktu malam iaitu setelah mengerjakan solat Isyak dan sebelum masuk waktu solat Subuh. Namun begitu waktu yang paling utama untuk dilaksanakan solat Tahajjud itu adalah sepertiga malam yang terakhir (iaitu dari pukul 3.00 pagi sehingga masuk waktu subuh). Solat sunat Tahajjud ini kebiasaannya digandingkan dengan solat sunat Witir sebagai penutupnya.

Dalil disyariatkan solat Tahajjud ini adalah sebagaimana Firman Allah Subhanahu wa Ta’ala:

وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَىٰ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا

Maksudnya:
Dan bangunlah pada sebahagian dari waktu malam serta kerjakanlah "solat Tahajjud" padanya, sebagai solat tambahan bagimu; semoga Tuhanmu membangkit dan menempatkanmu pada hari akhirat di tempat yang terpuji. - al-Israa’ (17) : 79

Di dalam kitab al-Majaz oleh Abu Ubaidah disebutkan: “Firman-Nya “kerjakanlah solat Tahajjud padanya” bermaksud berjagalah pada malam hari untuk melakukan solat. – Rujuk kitab al-Hafidz Ibnu Hajar al-’Asqalani, Fathul Baari, jilid 6, ms. 202.

Dalil solat Tahajjud lebih utama dilakukan pada sepertiga malam terakhir disandarkan kepada sabda Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam:

يَنْزِلُ رَبُّنَا تَبَارَكَ وَتَعَالَى كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا حِينَ يَبْقَى ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرُ.

يَقُولُ: مَنْ يَدْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهُ مَنْ يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ مَنْ يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ.

Maksudnya:
Rabb kita Tabaraka wa Ta’ala turun pada setiap malam ke langit dunia ketika tersisa sepertiga malam yang akhir. Allah berfirman: Siapa yang berdoa kepada-Ku, nescaya Aku akan mengabulkannya; siapa yang meminta kepada-Ku, nescaya Aku akan memberinya; siapa yang memohon ampun kepada-Ku, nescaya Aku akan mengampunnya. - Hadis riwayat Imam al-Bukhari dalam Shahihnya, Kitab at-Tahajjud, no: 1145.

Selanjutnya Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam juga bersabda:

أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الرَّبُّ مِنْ الْعَبْدِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ الآخِرِ فَإِنْ اسْتَطَعْتَ

أَنْ تَكُونَ مِمَّنْ يَذْكُرُ اللَّهَ فِي تِلْكَ السَّاعَةِ فَكُنْ.
Maksudnya:
Saat yang paling dekat di antara Allah dan hamba-Nya adalah pada tengah malam terakhir, apabila kamu boleh menjadi sebahagian daripada mereka yang mengingati Allah pada saat itu maka lakukanlah. – Hadis riwayat Imam al-Tirmidzi dalam Sunannya, Kitab al-Da’waat, no: 3503.

Ternyata ibadah yang di dalamnya terdapat doa-doa, zikir-zikir, permintaan-permintaan dan permohonan ampun adalah solat. Maka selayaknya solat yang paling utama setelah solat fardu ini dilaksanakan pada sepertiga malam yang akhir.


v  JUMLAH RAKAAT SOLAT TAHAJJUD

            Secara umumnya solat Tahajjud ini boleh dilakukan dengan dua rakaat-dua rakaat dan ianya tidak mempunyai batasan jumlah rakaat yang maksimum. Malah ianya juga boleh dilaksanakan dengan hanya satu rakaat solat sunat witir.

Daripada ‘Abdullah bin ‘Umar radhiallahu’ anhuma, dia berkata:

إِنَّ رَجُلاً قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ صَلاَةُ اللَّيْلِ.

قَالَ: مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا خِفْتَ الصُّبْحَ فَأَوْتِرْ بِوَاحِدَةٍ.

Maksudnya:
Sesungguhnya seorang lelaki berkata: Wahai Rasulullah, bagaimanakah solat malam? Baginda bersabda: Dua-dua (rakaat), apabila engkau khuatir (masuk waktu subuh), maka laksanakan solat witir satu rakaat. - Hadis riwayat Imam al-Bukhari dalam Shahihnya, Kitab at-Tahajjud, no: 1137.

            Namun begitu jumlah rakaat yang paling utama adalah dengan tidak melebihkannya dari sebelas atau tiga belas rakaat kerana jumlah ini adalah sebagaimana yang kebiasaannya dikerjakan oleh Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam.

            Daripada ‘Aishah radhiallahu’ anha, dia berkata:

أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي بِاللَّيْلِ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُوتِرُ مِنْهَا بِوَاحِدَةٍ.

Maksudnya:
Bahawa Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam solat malam pada waktu setelah selesai Isyak sampai terbit fajar sebanyak sebelas rakaat dengan salam setiap selesai dua rakaat, lalu berwitir dengan satu rakaat. - Hadis riwayat Imam Muslim dalam Shahihnya, Kitab Sholaatil Musaafiriin wa Qashruhaa, no: 736.

            Daripada ‘Aishah radhiallahu’ anha, dia berkata:

كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً مِنْهَا الْوِتْرُ وَرَكْعَتَا الْفَجْرِ.

Maksudnya:
Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam biasa solat pada malam hari tiga belas rakaat termasuk witir, dan dua rakaat solat fajar (sunat Qabliyah Subuh). - Hadis riwayat Imam al-Bukhari dalam Shahihnya, Kitab at-Tahajjud, no: 1140.

            Abu Salamah radhiallahu’ anh pernah bertanya kepada ‘Aishah radhiallahu’ anha tentang solat malam Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam pada bulan Ramadan. Maka ‘Aishah menjawab:

مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَزِيدُ فِي رَمَضَانَ وَلاَ فِي غَيْرِهِ عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً

يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلاَ تَسَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ. ثُمَّ يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلاَ تَسَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ.

ثُمَّ يُصَلِّي ثَلاَثًا.
Maksudnya:
Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tidak menambah pada bulan Ramadan dan tidak pula pada bulan-bulan lainnya, melebihi sebelas rakaat; baginda solat empat rakaat, jangan kamu persoalkan akan kebagusan dan panjangnya. Kemudian baginda solat empat rakaat lagi, jangan kamu persoalkan akan kebagusan dan panjangnya. Kemudian baginda solat tiga rakaat (witir). - Hadis riwayat Imam al-Bukhari dalam Shahihnya, Kitab at-Tahajjud, no: 1147.

            Hadis di atas ini menunjukkan bahawa solat Tahajjud ini juga boleh dikerjakan secara empat rakaat-empat rakaat. Ianya boleh dikerjakan sebagaimana tatacara solat fardu yang empat rakaat iaitu dengan dua tahiyyat serta satu salam

Sekiranya Nabi s.a.w  mengerjakan solat Tahajjud dengan tidak melebihkannya dari sebelas atau tiga belas rakaat, adakah diperbolehkan bagi kita semua mengerjakannya dengan jumlah rakaat yang mengatasi jumlah rakaat yang dilakukan oleh Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam? Menurut Syaikh Kamal bin al-Sayyid Salim:

Majoriti ulamak –baik daripada kalangan salaf mahupun khalaf- justeru berpendapat diperbolehkan untuk menambah bilangan rakaat Qiyam al-Lail melebihi sebelas rakaat walaupun mereka tetap menyatakan bilangan sebelas rakaat adalah bilangan yang disunnahkan. Al-Qadhi Iyadh berkata:
Tidak ada perbezaan di kalangan para ulamak bahawa tidak ada batasan yang dilarang, baik untuk menambah atau mengurangkan dalam masalah ini (jumlah bilangan rakaat Qiyam al-lail). Solat adalah satu bentuk ketaatan yang setiap kali bertambah jumlah bilangannya, maka pahalanya pun bertambah. Isu yang menjadi perselisihan adalah hal yang berkenaan dengan perbuatan Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam dan apa yang telah baginda pilih untuk dirinya. Wallahu a’lam.
Ibnu ‘Abdul Barr dalam kitab al-Tamhid berkata:
Tidak ada perbezaan pendapat di kalangan umat Islam bahawa tidak ada batasan tertentu untuk solat malam. Solat ini adalah salah satu perbuatan sunnah dan kebajikan, sesiapapun boleh melakukannya sedikit dan boleh memperbanyakannya.
Aku (iaitu Syaikh Kamal) katakan: Hal ini menunjukkan bahawa pendapat inilah yang kuat. - Abu Malik Kamal bin As-Sayyid Salim bertajuk Shahih Fiqh as-Sunnah wa Adillatuhu wa Taudhih Madzahib al-A’immah, jilid 1, ms. 653.


v  TATACARA RINGKAS MENGERJAKAN SOLAT TAHAJJUD

A) Tatacara Solat Tahajjud Dua Rakaat

 

Rakaat Pertama

1)      Berniat di dalam hati untuk mengerjakan solat Tahajjud
2)      Takbiratul Ihram
3)      Doa Iftitah
4)      Membaca surah al-Fatihah
5)      Membaca Surah al-Qur’an
6)      Rukuk
7)      Iktidal
8)      Sujud
9)      Duduk antara dua sujud
10)    Sujud kali kedua
11)    Bangun untuk rakaat kedua

Rakaat Kedua
1)      Ulang seperti rakaat pertama dari nombor (4) hingga (10)
2)      Duduk untuk tahiyyat akhir
3)      Memberi salam ke kanan dan ke kiri

 

Ulangilah solat dua rakaat ini sebanyak mana yang disukai dan diakhirkan dengan solat Witir. Hanya sahaja yang afdal adalah mencontohi Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yang mengerjakan solat Qiyam al-Lail ini (yakni solat Tahajjud dan Witir) tidak melebihi sebelas atau tiga belas rakaat.

B) Tatacara Solat Tahajjud Empat Rakaat


Rakaat Pertama

1)      Berniat di dalam hati untuk mengerjakan solat Tahajjud
2)      Takbiratul Ihram
3)      Doa Iftitah
4)      Membaca surah al-Fatihah
5)      Membaca Surah al-Qur’an
6)      Rukuk
7)      Iktidal
8)      Sujud
9)      Duduk antara dua sujud
10)    Sujud kali kedua
11)    Bangun untuk rakaat kedua

Rakaat Kedua
1)      Ulang seperti rakaat pertama dari nombor (4) hingga (10)
2)      Duduk untuk tahiyyat awal
3)      Bangun untuk rakaat ketiga

Rakaat Ketiga

1)      Ulang seperti rakaat pertama dari nombor (4) hingga (10)
2)      Bangun untuk rakaat keempat

 

Rakaat Keempat

1)      Ulang seperti rakaat pertama dari nombor (4) hingga (10)
2)      Duduk untuk tahiyyat akhir
3)      Memberi salam ke kanan dan ke kiri

Ulangilah solat empat rakaat ini sebanyak mana yang disukai dan diakhirkan dengan solat Witir. Hanya sahaja yang afdal adalah mencontohi Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yang mengerjakan solat Qiyam al-Lail ini (yakni solat Tahajjud dan Witir) tidak melebihi sebelas atau tiga belas rakaat.


v  BEBERAPA SUNNAH DALAM MELAKSANAKAN SOLAT TAHAJJUD

q  Niat Untuk Mengerjakan Solat Tahajjud Sebelum Tidur
Adalah disunatkan untuk tidur terlebih dahulu sebelum mengerjakan solat Tahajjud. Oleh itu bagi mereka yang hendak melaksanakan solat Tahajjud, hendaklah dia berniat sebelum tidur bahawa dia akan melaksanakan solat tersebut. Sekiranya seseorang itu telah berniat namun dia gagal untuk terjaga dari tidurnya bagi mengerjakan solat Tahajjud, maka Allah Subhanahu wa Ta’ala tetap akan mengurniakan pahala solat Tahajjud tersebut. Sabda Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam:

مَا مِنْ امْرِئٍ تَكُونُ لَهُ صَلاَةٌ بِلَيْلٍ فَغَلَبَهُ عَلَيْهَا نَوْمٌ إِلاَّ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ أَجْرَ صَلاَتِهِ

وَكَانَ نَوْمُهُ صَدَقَةً عَلَيْهِ.

Maksudnya:
Sesiapa yang (berniat) akan mengerjakan solat malam, lalu tertidur, Allah pasti menulis untuknya pahala solat malam dan tidurnya merupakan sedekah untuknya. - Hadis riwayat Imam al-Nasa’i dalam Sunannya, Kitab Qiyam al-Lail, no: 1763.

q  Cara Untuk Menghilangkan Mengantuk
Apabila terjaga dari tidur untuk melaksanakan solat Tahajjud hendaklah berusaha untuk menghilangkan perasaan mengantuk dari wajah dengan bersugi atau menggosok gigi dan setelah itu mengucapkan zikir La ilaha illallahu wahdahu la syarikalahu lahul mulku walahul hamdu wahuwa ‘ala kulli shayin qadir alhamdulillah wa subhanallah wa la ilaha illallah wallahu akbar wa la haulawala quwwata illa billahi. Allahummaghfirli. Nabi shallallahu ‘alaihi wasallambersabda:

مَنْ تَعَارَّ مِنْ اللَّيْلِ فَقَالَ: لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ.

لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ.

الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ.

ثُمَّ قَالَ: "اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي" أَوْ دَعَا اسْتُجِيبَ لَهُ فَإِنْ تَوَضَّأَ وَصَلَّى قُبِلَتْ صَلاَتُهُ.

Maksudnya:
Barangsiapa terbangun pada malam hari lalu mengucapkan: Tidak ada Tuhan yang disembah kecuali Allah semata, tiada sekutu bagi-Nya. Bagi-Nya kerajaan dan untuk-Nya segala pujian, dan Dia berkuasa atas segala sesuatu. Segala puji bagi Allah, Maha Suci Allah, Tiada Tuhan yang berhak disembah selain Allah, Allah Maha Besar. Dan tidak ada daya serta kekuatan kecuali dengan pertolongan Allah. Kemudian diucapkan: “Ya Allah ampunilah aku” atau dia berdoa nescaya akan dimakbulkan untuknya. Apabila dia berwuduk nescaya diterima solatnya. - Hadis riwayat Imam al-Bukhari dalam Shahihnya, Kitab at-Tahajjud, no: 1154.

Satu cara lagi untuk menghilangkan perasaan mengantuk adalah sebaik sahaja bangun dari tidur hendaklah kita mengusap wajah kita lalu membaca sepuluh ayat terakhir dari surah ‘Ali Imran.

Dari Ibnu ‘Abbas radhiallahu’ anh, dia berkata:

اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ

ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الآيَاتِ الْخَوَاتِمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ.

Maksudnya:
Pernah Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bangun tidur, lalu menghilangkan rasa mengantuk dengan cara mengusapkan tapak tangannya pada wajahnya. Baginda kemudiannya membaca sepuluh ayat terakhir surah ‘Ali Imran. - Hadis riwayat Imam Muslim dalam Shahihnya, Kitab Sholaatil Musaafiriin wa Qashruhaa, no: 763.

q  Solat Sunat Dua Rakaat Sebelum Megerjakan Solat Tahajjud
Hendaklah dikerjakan solat dua rakaat yang ringan sebelum memulakan solat Tahajjud. Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam bersabda:

إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلْيَفْتَتِحْ صَلاَتَهُ بِرَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ.
Maksudnya:
Jika salah seorang dari kalian ingin melaksanakan solat malam, maka hendaklah dia memulai solat malamnya dengan mengerjakan (solat) dua rakaat dengan agak cepat. - Hadis riwayat Imam Muslim dalam Shahihnya, Kitab Sholaatil Musaafiriin wa Qashruhaa, no: 768.

Al-Hafidz Ibnu Hajar rahimahullah berkata:

Al-Hafidz Abu al-Fadhl bin al-Husain menyebutkan dalam kitab Syarah al-Tirmidzi bahawa rahsia solat malam dimulai dengan dua rakaat yang ringan adalah untuk segera melepaskan ikatan syaitan. – Rujuk kitab al-Hafidz Ibnu Hajar al-’Asqalani, Fathul Baari jilid 6, ms. 273.

Pendapat di atas ini ada hubung-kaitnya dengan sabda Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam:

يَعْقِدُ الشَّيْطَانُ عَلَى قَافِيَةِ رَأْسِ أَحَدِكُمْ إِذَا هُوَ نَامَ ثَلاَثَ عُقَدٍ.

يَضْرِبُ كُلَّ عُقْدَةٍ عَلَيْكَ لَيْلٌ طَوِيلٌ فَارْقُدْ. فَإِنْ اسْتَيْقَظَ فَذَكَرَ اللَّهَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ.

فَإِنْ تَوَضَّأَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ. فَإِنْ صَلَّى انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ.

فَأَصْبَحَ نَشِيطًا طَيِّبَ النَّفْسِ وَإِلاَّ أَصْبَحَ خَبِيثَ النَّفْسِ كَسْلاَنَ.

Maksudnya:
Syaitan akan mengikat tengkuk salah seorang di antara kamu apabila kamu tidur dengan tiga ikatan. Ia menepukkan pada setiap ikatan; bagimu malam yang panjang maka tidurlah. Apabila kamu bangun dan berzikir kepada Allah maka terbukalah satu ikatan. Apabila kamu berwuduk maka terbuka pula satu ikatan. Apabila kamu bersolat terbukalah satu ikatan. Maka di pagi hari kamu akan bersemangat dan merasa segar. Jika tidak nescaya di pagi hari perasaannya buruk dan malas. - Hadis riwayat Imam al-Bukhari dalam Shahihnya, Kitabat-Tahajjud, no: 1142.

Dari hadis ini dapat kita simpulkan bahawa ikatan ketiga itu hanya dapat dilepaskan setelah kita melakukan solat yang sempurna. Oleh itu solat dua rakaat sebelum solat Tahajjud memainkan peranan tersebut. Setelah itu dapatlah kita mengerjakan solat Tahhajud dengan penuh semangat dan kesegaran. Wallahu’alam.

q  Mengerjakannya Di Rumah
Adalah lebih utama sekiranya solat Tahajjud tersebut dilakukan di rumah sendiri dan bukan di masjid. Ini adalah kerana Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam biasa melakukan solat Tahajjud di rumahnya sendiri. Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam bersabda:

فَعَلَيْكُمْ بِالصَّلاَةِ فِي بُيُوتِكُمْ! فَإِنَّ خَيْرَ صَلاَةِ الْمَرْءِ فِي بَيْتِهِ إِلاَّ الصَّلاَةَ الْمَكْتُوبَةَ.

Maksudnya:
Hendaklah kalian solat di rumah kalian! Kerana sebaik-baik solat seseorang itu adalah di rumahnya kecuali solat wajib. - Hadis riwayat Imam Muslim dalam Shahihnya, Kitab Sholaatil Musaafiriin wa Qashruhaa, no: 781.

q  Doa Solat Tahajjud
Di dalam Shahih al-Bukhari terdapat satu doa khusus untuk solat Tahajjud. Namun begitu terdapat perbezaan pendapat tentang di mana hendak membaca doa tersebut. Ada yang menyatakan ianya dibaca ketika berdiri hendak memulakan solat tahajjud dan ada pula yang beranggapan ianya diucapkan setelah takbiratul ihram sebagai doa iftitah. Doa tersebut adalah sebagaimana diriwayatkan daripada Ibnu ‘Abbas radhiallahu’ anh, dia berkata: Biasanya Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam apabila solat di malam hari untuk tahajjud maka baginda mengucapkan:

اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ قَيِّمُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ

وَلَكَ الْحَمْدُ لَكَ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ

وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ نُورُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ

وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ مَلِكُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ

وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ الْحَقُّ وَوَعْدُكَ الْحَقُّ وَلِقَاؤُكَ حَقٌّ وَقَوْلُكَ حَقٌّ وَالْجَنَّةُ حَقٌّ وَالنَّارُ حَقٌّ

وَالنَّبِيُّونَ حَقٌّ وَمُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَقٌّ وَالسَّاعَةُ حَقٌّ

اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ وَبِكَ خَاصَمْتُ وَإِلَيْكَ حَاكَمْتُ

فَاغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ

أَنْتَ الْمُقَدِّمُ وَأَنْتَ الْمُؤَخِّرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ أَوْ لاَ إِلَهَ غَيْرُكَ.

Ya Allah, bagi Mu segala puji. Engkau pencipta dan pemelihara (pengatur) langit dan bumi serta segala isinya. Bagi Mu segala puji, kepunyaan Mu kerajaan langit dan bumi serta segala isinya. Bagi Mu segala puji, Engkau adalah nur (cahaya) langit dan bumi. Bagi Mu segala puji, Engkau lah penguasa langit dan bumi. Bagi Mu segala puji, Engkau adalah haq (Maha Benar), janji Mu adalah benar, pertemuan dengan Mu adalah benar, firman Mu adalah benar, syurga adalah benar, neraka adalah benar, para nabi adalah benar, Muhammad shallallahu ‘alaihi wasallam adalah benar, dan hari kiamat adalah benar. Ya Allah, hanya kepada Mu aku berserah diri, kepada Mu aku beriman, kepada Mu aku bertawakal dan hanya kepada Mu aku kembali. Kerana Engkau aku memusuhi dan hanya kepada Mu aku mengambil keputusan. Ampunilah aku atas segala yang telah aku lakukan dan apa yang akan aku lakukan, apa yang aku rahsiakan dan apa yang aku nyatakan. Engkau lah zat yang Maha Awal dan Maha Terakhir, tidak ada sembahan kecuali Engkau.

Sufyan berkata: ‘Abdul Karim Abu Umayyah menambahkan:

وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ.

Dan tidak ada daya serta kekuatan kecuali dari Allah. – Hadis riwayat Imam al-Bukhari dalamShahihnya, Kitab al-Tahajjud, no: 1120.

q  Membangunkan Ahli Keluarga Untuk Mengerjakan Solat Tahajjud
Hendaklah membangunkan ahli keluarga untuk mengerjakan solat Tahajjud. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bersabda:

رَحِمَ اللَّهُ رَجُلاً قَامَ مِنْ اللَّيْلِ فَصَلَّى ثُمَّ أَيْقَظَ امْرَأَتَهُ فَصَلَّتْ.

فَإِنْ أَبَتْ نَضَحَ فِي وَجْهِهَا الْمَاءَ. وَرَحِمَ اللَّهُ امْرَأَةً قَامَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَصَلَّتْ

ثُمَّ أَيْقَظَتْ زَوْجَهَا فَصَلَّى. فَإِنْ أَبَى نَضَحَتْ فِي وَجْهِهِ الْمَاءَ.

Maksudnya:
Semoga Allah merahmati seorang suami yang bangun pada waktu malam lalu solat; kemudian dia membangunkan isterinya lalu isterinya juga solat. Jika isterinya enggan maka si suaminya memercik wajah isteri dengan air. Semoga Allah merahmati seorang isteri yang bangun pada waktu malam lalu solat; kemudian dia membangunkan suaminya. Jika suaminya enggan maka si isterinya memercik wajah suami dengan air. - Hadis riwayat Imam al-Nasa’i dalam Sunannya, Kitab Qiyam al-Lail, no: 1592.

q  Boleh Mengeraskan atau Memperlahankan Bacaan
Diperbolehkan untuk mengeraskan (jahr) dan memperlahankan (sirr) bacaan ketika solat Tahajjudkerana Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam pernah membaca dengan kedua-dua cara tersebut.

Daripada ‘Abdullah bin Abi Qais, dia berkata:

سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ وِتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ ...

كَيْفَ كَانَتْ قِرَاءَتُهُ أَكَانَ يُسِرُّ بِالْقِرَاءَةِ أَمْ يَجْهَرُ.

قَالَتْ: كُلَّ ذَلِكَ كَانَ يَفْعَلُ رُبَّمَا أَسَرَّ وَرُبَّمَا جَهَرَ...

Aku pernah bertanya kepada ‘Aisyah tentang solat Witir Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam …: Bagaimanakah bacaan Baginda ketika solat,  adakah dengan suara keras atau suara yang perlahan?
Dia menjawab: Kesemua cara tersebut baginda amalkan, kadang-kadang dengan suara perlahan dan kadang-kadang dengan suara keras. – Hadis riwayat Imam Abu Dawud dalam Sunannya, Kitab al-Sholaah, no: 1225.

Berkaitan dengan hal ini Imam al-Nawawi rahimahullah berkata:

Telah banyak dibawakan hadis-hadis yang menerangkan keutamaan mengeraskan suara dan hadis-hadis yang menjelaskan keutamaan merendahkan suara. Para ulamak berkata: Untuk menggabungkan antara keduanya boleh dikatakan bahawa suara perlahan lebih jauh dari perasaan riyak dan ini lebih utama bagi orang yang khuatir akan memiliki perasaan riyak, namun apabila dia tidak takut riyak maka suara keras itu lebih utama baginya dengan syarat tidak mengganggu orang lain yang sedang solat, tidur atau selainnya. – Dinukil dari Shahih Fiqh as-Sunnah wa Adillatuhu wa Taudhih Madzahib al-A’immah, jilid 1, ms. 647.

q  Memanjangkan Kadar Waktu Mengerjakan Solat Tahajjud
Hendaklah memanjangkan berdiri ketika solat iaitu dengan membaca surah yang panjang dan melamakan sujud tatkala solat Tahajjud. Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam bersabda:

أَفْضَلُ الصَّلاَةِ طُولُ الْقُنُوتِ.
Maksudnya:
Solat yang paling utama adalah solat yang paling lama berdirinya. Hadis riwayat Imam Muslim dalam Shahihnya, Kitab Sholaatil Musaafiriin wa Qashruhaa, no: 756.

Daripada ‘Abdullah ibnu Mas’ud radhiallahu’ anh, dia berkata:

صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً فَلَمْ يَزَلْ قَائِمًا حَتَّى هَمَمْتُ بِأَمْرِ سَوْءٍ.

قُلْنَا: وَمَا هَمَمْتَ. قَالَ: هَمَمْتُ أَنْ أَقْعُدَ وَأَذَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ.

Maksudnya:
Aku pernah solat bersama Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam pada suatu malam, baginda tetap sahaja berdiri hingga aku ingin melakukan perbuatan yang buruk. Kami bertanya: Apakah yang ingin kamu lakukan? Dia menjawab: Aku ingin duduk dan membiarkan Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam bersolat sendirian. - Hadis riwayat Imam al-Bukhari dalam Sahihnya, Kitab at-Tahajjud, no: 1135.

Menurut al-Hafidz Ibnu Hajar rahimahullah:

Dalam hadis di atas terdapat keterangan bahawa Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam memilih untuk memperpanjangkan solat malam. Ibnu Mas’ud adalah seorang yang kuat dan senantiasa mengikuti Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam. Tidak terdetik di dalam dirinya keinginan untuk duduk, melainkan kerana panjangnya solat tersebut melebihi kebiasaan yang beliau lakukan. – Rujuk kitab karya Al-Hafidz Ibnu Hajar al-’Asqalani, Fathul Baari, jilid 6, ms. 248.

Hendaklah juga membaca ayat-ayat al-Qur’an tersebut secara tartil dan suara yang bagus. Ini sebagaimana firman Allah Subhanahu wa Ta’ala:

وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا

…dan bacalah Al-Quran dengan "Tartil" (secara perlahan-lahan). – al-Muzammil (73) : 4

Daripada Hafshah radhiallahu’ anha, dia berkata:

وَكَانَ يَقْرَأُ بِالسُّورَةِ فَيُرَتِّلُهَا حَتَّى تَكُونَ أَطْوَلَ مِنْ أَطْوَلَ مِنْهَا.

Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ketika membaca surah (al-Qur’an) baginda membacanya dengan tartil hingga seakan-akan surah itu lebih panjang dari biasanya. - Hadis riwayat Imam Muslim dalam Shahihnya, Kitab Sholaatil Musaafiriin wa Qashruhaa, no: 736.

Disunnahkan juga membacanya dengan suara yang baik serta berlagu.  Al-Bara’ bin ‘Azib radhiallahu’ anh berkata:

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَيِّنُوا الْقُرْآنَ بِأَصْوَاتِكُمْ
           
Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bersabda: Hiasilah (bacaan) al-Qur’an dengan suaramu. - Hadis riwayat Imam al-Nasa’i dalam Sunannya, Kitab al-Iftitah, no: 1005.
           
Menurut Abu Hurairah radhiallahu’ anh:

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَتَغَنَّ بِالْقُرْآنِ وَزَادَ غَيْرُهُ يَجْهَرُ بِهِ
           
Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bersabda: Tidaklah termasuk golongan kami orang yang tidak melagukan (bacaan) al-Qur’an. - Hadis riwayat Imam al-Bukhari dalam Shahihnya, Kitab al-Tawhid, no. 7527.

Ingin penulis ingatkan bahawa mereka yang membaca surah atau ayat dari al-Qur’an dengan laju dan tergesa-gesa adalah termasuk dalam golongan yang mengambil sikap sambil lewa dalam beribadah. Menurut Syaikh Sayyid Sabiq rahimahullah:

Bacaan Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam itu ialah secara panjang (perlahan-lahan). Baginda berhenti pada setiap ayat dan memanjangkan suaranya.” – Syaikh Sayyid Sabiq, Fikih Sunnah, jilid 1, ms 338.

Namun demikian janganlah kita keterlaluan dalam melagukan bacaan al-Qur’an sehingga bertentangan dengan peraturan-peratutan (tajwid – pen) dalam membacanya. Syaikh Kamal al-Sayyid Salim berkata:

Maksud melagukan bacaan al-Qur’an adalah dengan membaguskan suaranya secara keras dan melantunkannya dengan nada yang lembut sehingga mempengaruhi jiwa dan dapat mengalirkan air mata dengan syarat tidak keluar dari aturan membaca yang benar menurut ahli Qira’at. Adapun bacaan yang meliuk-liuk dengan nyanyian yang di luar batasan sehingga menyebabkan keluar dari semestinya, maka jumhur ulamak tidak menyukainya (makruh). Wallahu a’lam. - rujuk Abu Malik Kamal bin As-Sayyid Salim, Shahih Fiqh as-Sunnah wa Adillatuhu wa Taudhih Madzahib al-A’immah, jilid 1, ms. 645.

Hanya sahaja pendek atau panjangnya bacaan ketika solat bergantung kepada kemampuan masing-masing kerana Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam tidak pernah menetapkan bacaan tertentu untuk solat Tahajjud ini. Sekiranya tidak mampu menghafal surah yang panjang, memadailah dengan apa yang termampu untuk dibacakan. Dari Abi Sa’id radhiallahu’ anh, dia berkata:

أُمِرْنَا أَنْ نَقْرَأَ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَمَا تَيَسَّرَ.
Maksudnya:
Kami telah diperintah (oleh Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam) supaya kami membaca al-Fatihah dan apa-apa (ayat/surah) yang mudah (bagi kami). - Hadis riwayat Imam Abu Dawud dalam Sunannya, Kitab al-Sholaah, no: 695.

Dalil tentang memanjangkan sujud pula adalah sebagaimana yang telah diperjelaskan oleh ‘Aishahradhiallahu’ anha:

أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً.

كَانَتْ تِلْكَ صَلاَتَهُ يَسْجُدُ السَّجْدَةَ مِنْ ذَلِكَ قَدْرَ مَا يَقْرَأُ أَحَدُكُمْ خَمْسِينَ آيَةً

قَبْلَ أَنْ يَرْفَعَ رَأْسَهُ.

Maksudnya:
Sesungguhnya Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam biasa solat (malam) sebelas rakaat, demikianlah solat yang baginda lakukan. Baginda melakukan satu kali sujud dari sebelas rakaat itu seperti lamanya seperti salah seorang dari kalian membaca lima puluh ayat sebelum baginda mengangkat kepalanya. - Hadis riwayat Imam al-Bukhari dalam Shahihnya, Kitabat-Tahajjud, no: 1123.

Sujud tersebut dipanjangkan kerana baginda shallallahu ‘alaihi wasallam memperbanyakan doa ketika sujud. Ini sebagaimana sabda Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam:

أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ مِنْ رَبِّهِ وَهُوَ سَاجِدٌ فَأَكْثِرُوا الدُّعَاءَ.
Maksudnya:
Saat yang paling dekat bagi seorang hamba untuk berada di samping Tuhannya, ialah ketika dia sujud. Dari itu hendaklah kamu memperbanyakan doa ketika sujud itu. - Hadis riwayat Imam Muslim dalam Shahihnya, Kitab al-Sholaah, no: 482.

Demikianlah beberapa amalan yang sabit datangnya daripada Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yang sepatutnya kita berusaha untuk mencontohinya demi untuk mencapai kesempurnaan ketika mendirikan solat Tahajjud.


v  KESUNGGUHAN RASULULLAH DALAM MELAKSANAKAN SOLAT TAHAJJUD

            Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam adalah seorang insan yang telah dijamin oleh Allah Subhanahu wa Ta’ala akan masuk ke syurga. Baginda shallallahu ‘alaihi wasallam juga merupakan sebaik-baik manusia malah digelar Sayyid al-Mursalin iaitu penghulu segala Rasul. Baginda merupakan seorang insan yang maksum dan bebas dari sebarang bentuk dosa. Firman Allah Subhanahu wa Ta’ala:

لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَيَهْدِيَكَ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا

Kemenangan yang dengan sebabnya Allah mengampunkan salah dan silapmu yang telah lalu dan yang terkemudian, dan menyempurnakan nikmatNya kepadamu, serta menambahkanmu hidayah ke jalan yang lurus (dalam mengembangkan Islam dan melaksanakan hukum-hukumnya). – al-Fath (48) : 2

Walaupun dengan kedudukan baginda shallallahu ‘alaihi wasallam yang sebegini sempurna tetapi baginda tetap bersungguh-sungguh dalam mengerjakan solat Tahajjud sehingga bengkak-bengkak kakinya. Isterinya ‘Aishah radhiallahu’ anha melihat sendiri kesungguhan luar biasa baginda ini dan beliau hairan kenapa Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam masih ingin bersusah payah melakukan ibadah tersebut sedangkan dia adalah seorang yang maksum. Kisah ini telah disampaikan oleh ‘Aishahradhiallahu’ anha sendiri di dalam sebuah hadis:

أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُومُ مِنْ اللَّيْلِ حَتَّى تَتَفَطَّرَ قَدَمَاهُ.

فَقَالَتْ عَائِشَةُ: لِمَ تَصْنَعُ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَقَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ.

قَالَ: أَفَلاَ أُحِبُّ أَنْ أَكُونَ عَبْدًا شَكُورًا.

Maksudnya:
Sungguh Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam solat malam hingga kedua tapak kakinya merekah. ‘Aishah berkata kepada baginda: Mengapa engkau melakukan hal ini wahai Rasulullah, padahal Allah telah mengampuni dosa-dosamu yang telah lalu dan yang akan datang. Baginda bersabda: Apakah aku tidak ingin menjadi hamba yang sangat bersyukur? - Hadis riwayat Imam al-Bukhari dalam Shahihnya, Kitab Tafsir al-Qur’an, no: 4837.

            Peristiwa yang sama juga telah dikhabarkan dari al-Mughirah radhiallahu’ anh, dia berkata:

إِنْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَقُومُ لِيُصَلِّيَ حَتَّى تَرِمُ قَدَمَاهُ أَوْ سَاقَاهُ.

فَيُقَالُ لَهُ فَيَقُولُ: أَفَلاَ أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًا.

Maksudnya:
Sesungguhnya Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam biasa berdiri (untuk solat malam) hingga kedua kakinya atau kedua betisnya bengkak. Dikatakan kepadanya maka baginda bersabda: Apakah aku tidak ingin menjadi hamba yang bersyukur? Hadis riwayat Imam al-Bukhari dalam Shahihnya, Kitab at-Tahajjud, no: 1130.

Sekarang kita bandingkan amalan Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ini dengan diri kita sendiri yang bergelumang dengan dosa dan untung nasib kita di Hari Pengadilan juga belum dipastikan sama ada syurga atau neraka. Kenapa kita tidak mahu bersungguh-sungguh dalam melaksanakan solat Tahajjud ini? Adakah kita menganggap diri kita sebanding atau lebih baik daripada Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam? Renungilah akan hal ini dengan mendalam wahai pembaca yang budiman.


v  KEUTAMAAN SOLAT TAHAJJUD

            Allah Subhanahu wa Ta’ala mengurniakan pelbagai keutamaan yang besar bagi mereka yang melaksanakan solat Tahajjud ini sebagaimana yang akan penulis paparkan di sini.

q  Dikurniakan Kedudukan Yang Terpuji.
Mereka yang mengerjakan ibadah pada malam hari akan dikurniakan kedudukan yang terpuji lagi mulia di sisi Allah Subhanahu wa Ta’ala pada hari akhirat kelak yakni dengan menjadi ahlul jannah(ahli syurga). Ini sebagaimana Firman-Nya:

وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَىٰ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا
Maksudnya:
Dan bangunlah pada sebahagian dari waktu malam serta kerjakanlah "solat Tahajjud" padanya, sebagai solat tambahan bagimu; semoga Tuhanmu membangkit dan menempatkanmu pada hari akhirat di tempat yang terpuji. - al-Israa’ (17) : 79


إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ

آخِذِينَ مَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَٰلِكَ مُحْسِنِينَ

كَانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ

وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ

Maksudnya:
Sesungguhnya orang-orang yang bertaqwa adalah ditempatkan di dalam beberapa taman Syurga, dengan matair-matair terpancar padanya. (Keadaan mereka di sana) sentiasa menerima nikmat dan rahmat yang diberikan kepadanya oleh Tuhan mereka. Sesungguhnya mereka di dunia dahulu adalah orang-orang yang berbuat kebaikan. Mereka sentiasa mengambil sedikit sahaja masa dari waktu malam, untuk mereka tidur. Dan pada waktu akhir malam (sebelum fajar) pula, mereka selalu beristighfar kepada Allah (memohon ampun). - al-Dzaariyaat (51) : 15-18

q  Memudahkan Seseorang Untuk Menjadi Ahli Syurga
Bagi mereka yang mendirikan solat Tahajjud akan memudahkan baginya untuk menjadi ahli syurga.

Daripada ‘Abdullah Ibnu Salam bahawa Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam pernah bersabda:

يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَفْشُوا السَّلاَمَ وَأَطْعِمُوا الطَّعَامَ وَصَلُّوا بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيَامٌ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ بِسَلاَمٍ.

Maksudnya:
Wahai manusia, tebarkan salam di antara kalian, berilah makan (kepada mereka yang memerlukannya, sambunglah silaturrahin, dan solatlah pada malam hari pada ketika manusia terlelap dalam tidur, maka kalian akan masuk Syurga dengan damai.   Hadis riwayat Imam Ibnu Majah dalam SunnannyaKitab Iqaamah al-Sholaah, no. 1334.

q  Dikurniakan Bilik Khas Di syurga Nanti
Di dalam syurga juga terdapat bilik yang khusus bagi mereka yang mengerjakan solat Tahajjud. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bersabda:

إِنَّ فِي الْجَنَّةِ غُرَفًا تُرَى ظُهُورُهَا مِنْ بُطُونِهَا وَبُطُونُهَا مِنْ ظُهُورِهَا فَقَامَ أَعْرَابِيٌّ.

فَقَالَ: لِمَنْ هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ.

قَالَ: لِمَنْ أَطَابَ الْكَلاَمَ وَأَطْعَمَ الطَّعَامَ وَأَدَامَ الصِّيَامَ وَصَلَّى لِلَّهِ بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيَامٌ.

Maksudnya:
Sesungguhnya di dalam syurga terdapat bilik-bilik yang bahagian luarnya terlihat dari dalam dan bahagian dalamnya terlihat dari luarnya. Kami bertanya: “Untuk siapakah (bilik-bilik itu) ya Rasulullah?” Sabda baginda: “Kamar-kamar itu Allah sediakan untuk orang yang bercakap dengan lemah lembut, memberikan makanan, senantiasa melakukan ibadah puasa dan mendirikan solat semata-mata kerana Allah pada waktu malam di saat manusia lain sedang tidur.” - Hadis riwayat Imam al-Tirmidzi dalam Sunannya, Kitab al-Bir wa al-Sholaah, no: 1907.

q  Membentuk Keperibadian Yang Mulia
Mendirikan solat Tahajjud dapat membentuk keperibadian mulia seperti tawadhu’ (merendah diri), bertakwa, menghindari sikap sombong dan pemurah dengan sedekah jariah.

وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا

وَالَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَقِيَامًا

Maksudnya:
Dan hamba-hamba (Allah) al-Rahman (yang diredhai-Nya), ialah mereka yang berjalan di bumi dengan sopan santun, dan apabila orang-orang yang berkelakuan kurang adab, hadapkan kata-kata kepada mereka, mereka menjawab dengan perkataan yang selamat dari perkara yang tidak diingini; dan mereka (yang diredhai Allah itu ialah) yang tekun mengerjakan ibadat kepada Tuhan mereka pada malam hari dengan sujud dan berdiri. - al-Furqaan (25) : 63-64


إِنَّمَا يُؤْمِنُ بِآيَاتِنَا الَّذِينَ إِذَا ذُكِّرُوا بِهَا خَرُّوا سُجَّدًا وَسَبَّحُوا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُونَ

تَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ

فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Maksudnya:
Sesungguhnya yang sebenar-benar beriman kepada ayat-ayat keterangan Kami hanyalah orang-orang yang apabila diberi peringatan dan pengajaran dengan ayat-ayat itu, mereka segera merebahkan diri sambil sujud (menandakan taat patuh), dan menggerakkan lidah dengan bertasbih serta memuji Tuhan mereka, dan mereka pula tidak bersikap sombong takbur. Mereka merenggangkan diri dari tempat tidur, (sedikit sangat tidur, kerana mengerjakan solat Tahajjud dan amal-amal soleh); mereka sentiasa berdoa kepada Tuhan mereka dengan perasaan takut (akan kemurkaan-Nya) serta dengan perasaan ingin memperolehi lagi (keredhaan-Nya); dan mereka selalu pula mendermakan sebahagian dari apa yang Kami beri kepada mereka. Maka tidak ada seseorang pun yang mengetahui satu persatu persediaan yang telah dirahsiakan untuk mereka (dari segala jenis nikmat) yang amat indah dipandang dan mengembirakan, sebagai balasan bagi amal-amal soleh yang mereka telah kerjakan. - al-Sajda (32) : 15-17

q  Ditinggikan Darjat Bagi Mereka Yang Solat Tahajjud.
Darjat mereka yang mengerjakan solat Tahajjud ini adalah lebih tinggi dari mereka yang tidak mengerjakannya di sisi Allah Subhanahu wa Ta’ala.

أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاءَ اللَّيْلِ سَاجِدًا وَقَائِمًا يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَيَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ

قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ

إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُو الْأَلْبَابِ

Maksudnya:
Adakah orang yang berbakti kepada Allah pada waktu malam, bersujud serta berdiri dan takut pada siksa hari akhirat dan mengharap rahmat Tuhannya itu akan sama dengan orang yang tidak sedemikian. Katakanlah lagi (kepadanya): Adakah sama orang-orang yang mengetahui dengan orang-orang yang tidak mengetahui? Sesungguhnya orang-orang yang dapat mengambil pelajaran dan peringatan hanyalah orang-orang yang berakal sempurna. - al-Z’Umar (39) : 9

q  Termasuk Dalam Golongan Yang Dicintai Allah
Bagi mereka yang bangun pada malam hari untuk mengerjakan solat Tahajjud, mereka termasuk dalam golongan yang dicintai oleh Allah Subhanahu wa Ta’ala

Daripada Abu Dzar, daripada Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam, baginda bersabda: Ada tiga golongan orang yang dicintai Allah… (yang di antaranya adalah)

رَجَلٌ سَافَرَ مَعَ قَوْمِ فَارْتَحَلُوْا حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ وَقَعَ عَلَيْهِمْ الْكَرَى أَوِ النُّعَاسُ

فَنَزَلُوْا فَضَرَبُوْا بِرُؤُوسِهِمْ ثُمَ قَامَ فَتَطَهَّرَ وَصَلَّى رَغْبَةً للهِ عَزَّ وَجَلَّ وَرَغْبَةً فِيْمَا عِنْدَهُ.

Maksudnya:
Seorang yang bermusafir bersama sekelompok orang lalu mereka berangkat hingga apabila tiba waktu akhir malam, mereka mengantuk lalu mereka turun (dari kenderaan) dan tertidur, sementara lelaki itu bangkit lalu berwuduk dan solat kerana cinta kepada Allah, dan cinta pada apa yang berada di sisi-Nya. – Hadis riwayat Imam al-Thabrani dalam al-Sunan al-Kubra

q  Mudah Untuk Khusyuk.

Pada malam yang hening lagi damai menyebabkan minda seseorang itu merasa tenang. Lantaran itu solat pada waktu malam sebegini terutamanya ketika sepertiga malam yang akhir memudahkan kita untuk mengerjakannya dengan penuh khusyuk dan bacaan yang lebih baik. Firman Allah Subhanahu wa Ta'ala:


إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِيلًا

Maksudnya:
Sebenarnya solat dan ibadat malam lebih kuat kesannya (kepada jiwa), dan lebih tetap betul bacaannya. – al-Muzzammil (73) : 6

q  Mendekatkan Diri Kepada Allah Subhanahu wa Ta’ala
Solat Tahajjud dapat mendekatkan diri kita kepada Allah Subhanahu wa Ta’ala, menutup kesalahan kita yang lalu serta menghapuskan dosa-dosa kita. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bersabda:

عَلَيْكُمْ بِقِيَامِ اللَّيْلِ فَإِنَّهُ دَأَبُ الصَّالِحِينَ قَبْلَكُمْ وَإِنَّ قِيَامَ اللَّيْلِ قُرْبَةٌ إِلَى اللَّهِ

وَمَنْهَاةٌ عَنْ الْإِثْمِ وَتَكْفِيرٌ لِلسَّيِّئَاتِ.
Maksudnya:
Hendaklah kalian melaksanakan solat malam kerana solat malam itu merupakan kebiasaan orang-orang soleh sebelum kalian, ibadah yang mendekatkan diri kepada Tuhan kalian, serta penutup kesalahan dan penghapus dosa. - Hadis riwayat Imam al-Tirmidzi dalam Sunannya, Kitab al-Da’waat, no: 3472.

Demikianlah beberapa keutamaan yang dapat diperolehi bagi mereka yang mengerjakan solat Tahajjud. Jelaslah bagi kita bahawa untuk mereka yang mengerjakan solat Tahajjud, mereka akan mendapat limpah kurnia daripada Allah Subhanahu wa Ta’ala yang tidak ada tolok bandingnya sedangkan bagi mereka yang meninggalkan ibadah yang mulia ini, mereka mengalami kerugian yang amat besar. Sekiranya seseorang itu sedang menghadapi keadaan yang sukar ataupun ditimpa kesusahan maka pohonlah pertolongan Allah Subhanahu wa Ta’ala melalui solat Tahajjud ini. Sesungguhnya Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ketika hendak menghadapi perang Badar dan Tabuk yang merupakan satu ujian yang besar bagi umat Islam, baginda telah melakukan solat Tahajjudini untuk memohon pertolongan serta perlindungan daripada Allah Subhanahu wa Ta’ala. Daripada ‘Abdullah bin ‘Amru bin al-‘As:

أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ غَزْوَةِ تَبُوكَ قَامَ مِنْ اللَّيْلِ يُصَلِّي

فَاجْتَمَعَ وَرَاءَهُ رِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِهِ

Bahawasanya Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam melakukan solat malam (Tahajjud) pada saat perang Tabuk, maka para sahabat berkumpul di belakang baginda untuk menjaganya sampai baginda menyelesaikan solatnya dan berpaling menghadapi mereka. – Hadis riwayat Imam Ahmad dalam Musnadnya, no: 6771.



← #JM2UDARI POS PENGAWAL→
Copyright - 2016 ©
#JMBELOG
| Di Sini, Jiwa Yang Penat Boleh Berehat

0 Comments:

Catat Ulasan

Komenlah Yang Baik-Baik.
Kerana kata juga ada nyawa.
Apa yang kita tulis, boleh jadi luka atau cahaya.

Labels

#JMBELOG 1 OGOS 2025 2018 2025 5G 8 PERATUS CUKAI ACHEY ADAB ADAB DAN HIKMAH ADAB DAN ILMU ADAB DAN NILAI ADAT DAN BUDAYA Addmath ADIK ADIK KUAT TAPI PERLU REHAT ADSENSE AGAMA AGAMA DAN KEHIDUPAN AGAMA DAN ROHANI AHLUS SUNNAH AHMAD FAEZAL AI EDGE AI TEAM AIDILFITRI AIM24 AIR AIR KELAPA AISHA RETNO AKHIR AKHIR ZAMAN AKHIRAT Akhlak AKIDAH AKU AKU MENJAUH AKU SAYANG KAU SAHABAT KU AL-AQSA AL-FATIHAH AL-QUR'AN ALAM ALAM SEMULA JADI ALAT AI ALATAN TANGAN Alieff Irfan ALIF LAM MIM AMAD DAYYAN AMAL DAN AKHIRAT AMALAN 5S AMALAN IKHLAS AMALAN KEHIDUPAN Aman Shah AMANAH AMANAH KITA Amaran Awal Amaran Kesihatan AMIR HARIZ AMIRAOTHMAN Ammar Ammar Ahyan ANAK ANAK ISTIMEWA ANAK KECIL ANAK MALAYSIA Anak Melayu ANAK MUDA ANAK YATIM ANALISIS DUNIA Analisis Media ANGINA ANTARA LAPAR MALAM DAN MENJAGA DIRI ANTI-BULLYING ANTIBULI DIGITAL Anuar Zain ANUGERAH INDUSTRI MUZIK ANUGERAH YANG TAK TERNILAI ANXIETY APA KATA CHATGPT APAK (HARRY KHALIFAH) Apresiasi Karya AR RAHMAN ARA JOHARI ARAB artis malaysia ASAS INTERNET ASEAN ASIA TENGGARA ASRAMA ASTRONOMI ASTRONOMI ISLAM Automotif AUTOMOTIF JIWA AYAH AYAH DAN IBU AYUH KEDAH BACK TO TOP BADAN TAK SAMA BAHAGIA DAN POSITIF BAHAGIA YANG DICARI BAHASA Bahasa & Budaya BAHASA DAN NADA BAHASA JIWA Bahasa Malaysia Bahasa Melayu BAHASA NUSANTARA BAHU BAKAT MUDA BALIK KAMPUNG BANCIAN RASMI BANGKIT DARI JATUH BATAS DAN ADAB Bateri Besar BAYAR BIL BAYI TERBUANG BE YOURSELF BEBAN & HARAPAN BEBOLA TEPUNG BELAJAR MENDENGAR DIRI BELAJAR REDA BELAJAR SAMA-SAMA BELAJAR SAMPAI SYURGA BELANJA HIDUP Bellestrelle BENCANA BENDERA MALAYSIA BENTO BEREHAT ITU BERANI BERITA MALAYSIA Berita Pendidikan BERJIWA DAMAI BERKONGSI AGAMA BERLIN 2009 BERTAHAN BERTAHAN DALAM LELAH BERUANG AIR BIAR DUNIA TAHU BIAR JADI RAHSIA BICARA TANPA SUARA BIJAK KEWANGAN BIJAK TENAGA BIJAK URUS DUIT BILA CERITA TERHENTI BILA KATA TAK LAGI MAMPU BILA KATA TAK SAMA DENGAN RASA BILA KATA TAK SAMA DENGAN RASA 2 Bila Kehilangan Bukan Tanda Kalah BILA KITA RASA KITA SAJA YANG BETUL BILA TUBUH BERBICARA BIOLOGI BISMILLAH BLOG BLOG MALAYSIA BLOG PERFORMANCE BLOGGER Blogger Malaysia BLOGGER TIPS BLOGGING BLOGLIST BLOGWALKING BLOOD MOON BOIKOT BIJAK BOLA SEPAK BRASIL Bruno Mars BUANG GARAM DILAUT BUDAYA & TRADISI BUDAYA JEPUN BUDHA BUDI95 BUKAN SEBAB AKU BUMI BUNYI DAN MAKNA CACATAN EMOSI CACATAN JIWA CACATAN KEHIDUPAN CACATAN PERIBADI CACATAN REFLEKTIF CAHAYA JIWA CAHAYA PAGI CAMPURAN REMPAH CANCER FIGHTER CARIAN POPULAR CAT RESCUE CATATAN AKHIR TAHUN CATATAN BLOGGER Catatan Dapur CATATAN DIRI CATATAN DUNIA CATATAN EMOSI CATATAN HARIAN CATATAN HATI CATATAN HIBURAN CATATAN HOSPITAL CATATAN ILMU Catatan Industri CATATAN INFORMASI CATATAN JALANAN CATATAN KAUM TERDAHULU CATATAN KEHIDUPAN CATATAN KESIHATAN CATATAN LANGIT CATATAN LAPANGAN CATATAN MALAM CATATAN MALAYSIA CATATAN PAGI CATATAN PERASAAN CATATAN PERIBADI CATATAN PERPISAHAN CATATAN RAMADAN CATATAN REALITI CATATAN RINGAN CATATAN SUKAN CD4 CERITA DALAM LAGU Cerita Di Sebalik Lagu CERITA HARU CERITA HATI CERITA HATI LELAKI CERITA HIDUP CERITA HUJAN DAN KETABAHAN CERITA KITA CERITA LUCU CERITA SANTAI BOLA CERITA TENTANG AKU CERITA YANG TAK PERNAH SELESAI CHATGPT CHICKEN TENDERS FLUFFY CHICKEN CHRISTIE'S Cik B CINTA CINTA & PENGORBANAN CINTA DALAM REDHA CINTA DAN DOA CINTA DAN PERNANTIAN CINTA DAN REDA CINTA DAN RINDU CINTA DAN TENANG CINTA IKHLAS Cinta Kain Putih CINTA SUNYI CIUM TANGAN CLEAN ROOM CODPIECE CONTROL CORETAN KEHIDUPAN Cuaca CUACA JIWA CVT & Enjin DAKWAH & PENGORBANAN Dakwah Lembut DALAM DIAM DALAM DIAM MOJACK HAFIZ Dalam Kerja DALAM SUNYI DALAM SUNYI SEORANG LELAKI DALAM SUNYI SEORANG LELAKI 2 DAMAI JIWA Dapur DAPUR DAN RESEPI Dapur Harian DAPUR JIWA DAPUR RUMAH Darah Dari Bunyi Ke Makna Dari Hati Seorang Pejuang DARI POS PENGAWAL DARI TANAH SUCI DARI TUBUH KE JIWA Dasar Privasi DASHRATH MANJHI DATA 2026 Datin Sri Nur Shahida DATO SRI SITI NURHALIZA Dato' Sri Aliff Syukri Dato’ Sri Aliff Syukri Dayang Nurfaizah DEEPAVALI DEMAM DEMI HIJAU KUNING Demokrasi Malaysia DESSERT RINGKAS DEWASA DENGAN BIJAK DEWASA JIWA DI BALIK NOMBOR GILIRAN DI BALIK SENYUMAN DI SEBALIK ANGKA Di Sebalik Viral DIAM DIAM DAN SUARA DIAM ITU BAHASA DIAM TAPI SAYANG DIAM YANG BERBICARA Dicky DIPLOMASI ISLAM DIRI DAN EMOSI DISEBALIK SENYUM DISIPLIN DIRI DIWALI DIY DOA Doa & Harapan DOA & KASIH SAYANG DOA & REFLEKSI DOA & TAUBAT DOA AKHIR BULAN DOA ANAK DOA BUAT GAZA DOA DALAM DIAM DOA DAN AMALAN DOA DAN HARAPAN DOA DAN PASRAH DOA DAN REFLEKSI DOA DAN ZIKIR DOA DARI JAUH DOA HARI INI DOA HARIAN DOA JIWA DOA JUMAAT DOA KESEMBUHAN DOA KETIKA MENDENGAR GURUH DI LANGIT DOA MALAM DOA MUSAFIR DOA PAGI DOA SEORANG HAMBA DOA UNTUK PALESTIN DR AMALINA CHE BAKRI DRAMA DRAMA KELUARGA DRAMA KOMEDI DRAMA/FILEM/SINOPSIS/YOUTUBE DUNIA DUNIA KERJA DUNIA MUSLIM DUNIA PEKERJAAN DUNIA SECURITY Dunia Seni DUNIA SUNYI ECG ECHOCARDIOGRAM Edukasi EDUKASI AWAM Edukasi Peternakan Ehin EKONOMI EKONOMI RAKYAT EKONOMIRAKYAT ELLY MAZLEIN EMOSI EMOSI JIWA EMOSI & PERASAAN EMOSI DAN DIAM EMOSI DAN EGO EMOSI DAN LUKA EMOSI DAN PERASAAN EMOSI DAN RASA EMOSI JIWA EMPATI EMPATI DAN KESEDARAN Epigenetik ETIKA KERJA EXECUTIVE MBA Fahrenheit FAKTA FAKTA ALLAH FAKTA DUNIA FAKTA GLOBAL FAKTA ISLAM Fakta Kehidupan FAKTA RINGAN FAKTA SEJARAH Fakta Tubuh Manusia Fakta Unik Ayam FAKTABANKMALAYSIA FALAK FALSAFAH HIDUP FANTASI FeLV FENOMENA ALAM FESTIVAL FILEM MALAYSIA FIDYAH PUASA FIEYA JULIA FIFA FILEM FILEM DAN JIWA FILEM DAN LAGU FILEM DAN SENI FILEM KAIJU Filem Klasik FILEM SERAM FINAL GEGAR VAGANZA FIQH FIQH & KEHIDUPAN FIQH IBADAH FITRAH MANUSIA FLANIL FOURTWNTY Freedom Flotilla GAJET Gaji 2026 GAMERA GASTRIK GAYA HIDUP GAYA HIDUP DIGITAL GAYA HIDUP SIHAT Gaza Siege GEGAR VAGANZA GEGAR VAGANZA 12 GENERASI 80-AN GEOGRAFI GEOLOGI Geopolitik GIVEAWAY GIVEAWAYJMBELOG Global Sumud Flotilla GOOGLE YEAR IN SEARCH2025 GOSIP GPMP Gred Purata Sekolah Greta Thunberg GTMETRIC GTN (GLYCERYL TRINITRATE) GUNTING BHAVANA GUNUNG LIANG BARAT Guru Hadie HADIS HADIS NABI ﷺ HAIWAN Haji HAK ASASI HAK BERSUARA HAK DAN TANGGUNGJAWAB HAK ORANG ASLI Hak Pekerja HALAL Hamba & Tuhan HARAPAN HARAPAN BARU HARAPAN DI SETIAP LANGKAH HARGA DIRI HARGA MINYAK HARGA PETROL HARGAI HARGAI KASIH HARI HISAB HARI JUMAAT HARI PEMERGIAN Hari Raya HARI UNTUK HATI BEREHAT HARRY AZRUL HARSZAN HASIF UPIN HATI HATI & PERASAAN HATI DAN AIRMATA HATI DAN HARAPAN HATI DAN MANUSIA HATI DAN PERASAAN HATI DAN TUHAN HATI YANG BERBICARA HATI YANG KUAT HATI YANG MENUNGGU HATI YANG PERNAH DEKAT HATI YANG TENANG HB HEALING DALAM DIAM HIBURAN HIBURAN JIWA HIBURAN MALAYSIA HIDANGAN RINGAN HIDAYAH HIDUP HIDUP DAN KERJA HIDUP SEDERHANA Hijrah HIKMAH DARI LANGIT HIKMAH UJIAN HILAL HINDU Hipertensi HOLOCAUST Hormon HR & IR Hubungan Antarabangsa HUBUNGAN KERJA HUBUNGAN UTHMANIYYAH Hubungi saya HUJAN HUJAN YANG MENGERTI Human Rights Humanitarian Aid HURRICANE OTIS Hutang & Harapan IBADAH IBU ACAPULCO IDENTITI Identiti Nasional Iera Milpan IKAN BERENANG IKAN CENCARU IKAN DAN AYAM IKB IKHLAS IKLIM Ikuti Saya di Media Sosial ILMU ILMU & IMAN Ilmu & Keindahan ILMU BAHASA ILMU DAN FAKTA ILMU DAN HIKMAH ILMU DAN IMAN ILMU DAN REFLEKSI ILMU FALAK ILMU FIQH ILMU HADIS ILMU HARIAN ILMU ISLAM ILMU PENGETAHUAN ILMU TAHARAH Iman & Kehidupan IMAN DAN HATI IMAN TROYE IMIMIGRESEN IMPIAN DAN USAHA Import / Global</span> INFLUENZA INFO INFO BERGUNA INFO BLOGGER INFO CUACA INFO DAPUR INFO ISLAM INFO KESIHATAN INFO KEWANGAN Info Perubatan INFO RINGKAS Info Semasa INFO TERKINI Informasi Global INFRASTRUKTUR Insomnia INSOMNIACKS INSPIRASI INSPIRASI BLOG INSPIRASI DAN MOTIVASI INSPIRASI DIGITAL INSPIRASI GLOBAL INSPIRASI HATI INSPIRASI HIDUP INSPIRASI JIWA INSPIRASI KEHIDUPAN INSPIRASI PAGI Inspirasi Pelajar INSPIRASI PENULISAN INSPIRASI RAYA Inspirasi Seni International Law INTI KELAPA IQIYI ISI KANDUNGAN ISLAM ISLAMIK Israel–Palestine Conflict ISTERI ISTERI & KELUARGA ISU DUNIA ISLAM ISU SEMASA ISYARAT TUBUH JACKIE CHAN JADEN SMITH JAGA DIRI JAGA TUBUH JAGA JIWA JALUR GEMILANG JAMAL MIRDAD JANGAN CEPAT MENGHUKUM JANJI KEKASIH JANTUNG Jantung & Jiwa JANUARI JEJAK BLOGGER Jejak Hijrah Jejak Jiwa Dalam Cerita JENIS DARAH JEPANG JIMAT BILL JIWA JIWA & EMOSI JIWA & HATI Jiwa & Iman JIWA & PRINSIP JIWA 2026 JIWA ANAK MALAYSIA JIWA DAN IMAN JIWA DAN KEHANCURAN JIWA DAN KETUHANAN JIWA DAN TUHAN JIWA DIAM JIWA KITA JIWA LELAKI JIWA PEJUANG Jiwa Rakyat JIWA SUNYI JIWA TENANG JIWA YANG BERTAHAN JIWA YANG DIAM JIWA YANG LELAH JIWA YANG MELANGKAH JIWA YANG TERJAGA JIWA YANG TERSAKITI JOMPAY JPJ Judika JUMAAT JUMU'AH JUSTICE FOR ZARA JUTAWAN AI KAABAH Kad Pengenalan KALAM QALBI KALENDAR HIJRIAH KAPAL FLIP KAPURUNG KASIH KASIH AYAH KASIH IBU KASIH KELUARGA KASIH PADA DIRI KASIH SAYANG KASIH TANPA BALASAN KASIH TANPA KATA KATA HATI KATA HIKMAH KATA JIWA KATA JIWA ARAB & MELAYU KATA RINGKAS KATA SINDIRAN Kata Untuk Kita Semua KATA-KATA KATOLIK KAWAN KAWAN SEJATI KDN KEADILAN KEADILAN UNTUK ZARA KEAJAIBAN CIPTAAN Keajaiban Tanah Suci KEBAIKKAN KEBAKARAN KEBENARAN KEBERANIAN KEBERSIHAN KECEMASAN Kecewa KEDAH KEEP SHINING Keharmonian Kaum KEHIDUPAN Kehidupan & Kerja Kehidupan Harian KEHIDUPAN SECURITY KEHIDUPAN SEDAR Kehidupyan KEHILANGAN Keimanan KEINSAFAN KEISLAMAN KEJAYAAN KEJUJURAN KEK COKLAT Coklat KEK KUKUS KEK LAPIS Kekasihku KEKELUARGAAN KEKUATAN KEKUATAN & DOA KEKUATAN DALAM DIAM KEKUATAN DIRI KEKUATAN HATI KEKUATAN IMAN KEKUATAN JIWA KELAJUAN Kelmarin Yang Pijar KELUARGA KEMAAFAN KEMANUSIAAN KEMATIAN KEMATIAN DAN KEINSAFAN KEMBALI KEPADA ALLAH KEMBALI KEPADA TUHAN KEMISKINAN Kenali Penulis KENANGAN KENANGAN ABADI KENANGAN ZAMAN Kenegaraan KEPEDULIAN KEPERCAYAAN KEPERCAYAAN TRADISIONAL KEPIMPINAN Keputusan SPM KERANA EGO KERENDAHAN HATI KERJA KERJA DAN REZEKI KERJA DAN SOKONGAN JIWA KERJA DENGAN HATI KERJAYA KERJAYA DAN KEPIMPINAN KEROHANIAN KESABARAN KESALAHAN DAN KEMAAFAN KESEDARAN KESEDARAN AWAM KESEDARAN DIRI KESEDARAN HATI KESEDARAN JIWA KESEDARAN KESIHATAN KESEDARAN KEWANGAN KESEDARAN PENGGUNA KESEDARAN PERUBATAN KESEDARAN ROHANI KESEDARAN STROK KESEDIHAN KESELAMATAN KESELAMATAN ANAK KESELAMATAN PEKERJA KESELAMATAN PENDAKIAN KESEMBUHAN JIWA KESEORANGAN KESETIAAN KESIHATAN KESIHATAN JANTUNG KESIHATAN & KERJA KESIHATAN DAN RASA KESIHATAN EMOSI KESIHATAN HAIWAN KESIHATAN HATI KESIHATAN JANTUNG KESIHATAN JIWA Kesihatan Kucing KESIHATAN MENTAL KESIHATAN MINDA KESIHATAN ROHANI KESUCIAN KESULTANAN MELAYU KESUNYIAN KESYUKURAN KETABAHAN KETAHANAN HIDUP KETENANGAN Ketenangan Hati KETENANGAN JIWA KETENANGAN YANG DISALAH ERTI KETENTUAN ALLAH KETENTUAN ILAHI KETUHANAN KEWAJIPAN KEWANGAN KEWANGAN & KEHIDUPAN KEWANGAN 2025 KEWANGAN PERIBADI KHAI BAHAR KHAMIS TENANG KHIANATI KINI VIRAL KISAH AKU KISAH AUTISME KISAH BENAR KISAH DALAM PERJALANAN KISAH DI SEBALIK LAGU KISAH DUNIA KISAH HAIWAN KISAH HIDUP KISAH IBU KISAH INSPIRASI Kisah Islam KISAH Islami KISAH JALANAN KISAH KEHIDUPAN KISAH KEJAYAAN KISAH KUCING KISAH LAGU KISAH LAWAK KISAH NABI KISAH NYATA KISAH PENGAWAL KESELAMATAN KISAH PERJUANGAN KISAH SAHABAT KISAH USAHAWAN Kisah YANG DIPERCAYAI BENAR KITA KITA BUKAN TUHAN Kitshafiq KOLEKSI ISTIMEWA Koleksi Siri Rezeki KOMITED KOMITMEN KOMPUTER KOMUNIKASI KOMUNITI KOMUNITI BLOGGER KONTEMPLASI KORBAN RINDU KOS LEMBU KOS SARA HIDUP KOS TERNAKAN KPDN KRISTIAN KUAH ROJAK Kuasa & Tubuh KUCING KUIH TRADISIONAL KULIM LA NINA LAGENDA Lagu & Emosi LAGU DAN MAKNA LAGU JIWA LAGU MELAYU LAGU RAYA LAGU ROHANI LAGU TEMA LAILAHAILALLAH LANGIT LANGIT MALAM LANGKAH SUNYI LAUK HARIAN LAUT Legenda Malaysia LEGENDA Malaysian LEGENDA SERAM LELAH SEORANG PEJUANG LELAH TERSEMBUMYI LELAKI LELAKI DALAM DIAM LELAKI DAN AMANAH LELAKI DAN PERASAAN LELAKI PEJUANG LIMFOMA LELAKI SUPER LETUPAN KILANG Lifestyle LIKU KEHIDUPAN LIRIK LAGU Lirik Lagu Beraya Dengan Saya Lirik Lagu Bila Takbir Bergema Lirik Lagu Dentam Dentum Raya Lirik Lagu Doakan LIRIK LAGU JODOH LEBARAN Lirik Lagu Kepingan Hati Lirik Lagu Kepulangan Yang Dinanti Lirik Lagu Lembayung Tari Lirik Lagu Luka Serius Lirik Lagu Mama Papa Raya Lirik Lagu Musafir Di Aidil Fitri Lirik Lagu Nak Balik Raya Lirik lagu Raya Kita Gembira Lirik Lagu Risk It All Lirik Lagu Sakit Tak Bertepi Lirik lagu Senyum Gugur Di Penghujung Doa Lirik Lagu Setiaku Lirik Lagu Syawal Ini Lokman Hakim LUAHAN HATI luahan sunyi LUKA DALAM DIAM LUKA DIAM Luka Jiwa Luka Yang Dipendam LUKA YANG TAK TERLIHAT LUKISAN LUVIA BAND M. Nasir M.NASIR MAAF MAAF DAN DOA MAAF DAN MEMAAFKAN MAKANAN Makanan & Emosi MAKANAN HALAL MAKANAN IMPORT Makanan Laut MAKLUMAT AM MAKLUMAT KENDERAAN MAKMAL MAKRIFAT MAKSUD PERKATAAN Malam MALAM TERLARANG Malam Yang Sunyi MALAYSIA Malaysia 1963 Malaysia Utara MAMPUKAH AKU MANFAAT RAKYAT MANGU MANN Marah Aku Ada Sebabnya MARATHON Maritime Activism MASAKAN Masakan Cina MASAKAN HARIAN MASAKAN INDONESIA Masakan Melayu MASAKAN TRADISI MASJID MASJIDIL HARAM Masmera MATANG MATI AKAL MAULIDUR RASUL MAZHAB SYAFI'I MEDIA SOSIAL Mee & Noodles MELAYU Melepaskan MEMAAFKAN MEMBERI MEMORI H MENCARI TUHAN MENDENGAR MENDEWASA Menu Harian MERDEKA METALLICA MH370 MIN AWEL DEKIKA MINDA Minuman MINUMAN MANIS Minyak & Subsidi MISTERI DUNIA MISTERI KEMANUSIAAN MISTERI LAUT MONETISASI MONOGRAF EKONOMI MONOLOG MONOLOG AYAH TERSAKITI MONOLOG BERDIRI MONOLOG BUAT KAMU MONOLOG DIRI MONOLOG DURIAN MONOLOG FILEM MONOLOG HATI MONOLOG ILMU MONOLOG JIWA MONOLOG JIWA KHAS MONOLOG KEHIDUPAN MONOLOG KHAMIS MONOLOG KHAS MONOLOG KHAS JUMAAT MONOLOG KHAS KHAMIS MONOLOG LELAKI MONOLOG MALAM SAKIT Monolog Perempuan MONOLOG RASA MONOLOG REALITI MONOLOG SAHABAT MONOLOG SENI MONOLOG SEORANG AKU MONOLOG SEPI MONOLOG SUNYI MoONOLOG JIWA MOTIVASI MOTIVASI DIRI MOTIVASI HATI MOTIVASI HIDUP MOTIVASI JIWA MOTIVASI JiwYa MOTORSIKAL MPV MSSM MUDAH MUDAH DAH SEDAP MUDAH TAPI PERLU TAHU MUHASABAH MUKJIZAT RASULULLAH MUNAJAT JIWA MUZIK MUZIK JIWA MUZIK MALAYSIA MYONIT NABI NABI MUHAMMAD SAW NABI NUH AS NAIM DANIEL NAMA DALAM DOA Naqshbandi NARATIF AMAZON Nasi Beringin Nasihat NASIHAT AL-QURAN NASIHAT AYAH NASIHAT DAN PANDUAN NASIHAT JIWA NASIHAT KEHIDUPAN NASYID NEGARA NEWBOYZ Nikmat & Syukur NILAI & IMAN NILAI DAN AMANAH NILAI DAN PRINSIP NILAI DIRI NILAI HIDUP NILAI INSAN NILAI JIWA Nilai Kehidupan NILAI KEMANUSIAAN NOSTALGIA Nostalgia Malaysia Nostalgia SPM NOTA JIWA NOTA RINGKAS NOTA UNTUK JIWA NSS NURKILAN NUSANTARA NUZUL AL-QURAN Odda OLAHRAGA Overthinking PAGEVIEWS Pagi & Harapan PAGI YANG LEMBUT PAKMAN IKAN BAKAR PALESTINE PANDUAN PANDUAN BLOG PANDUAN HARIAN PANDUAN HIDUP PANDUAN IBADAH PANDUAN KEWANGAN PANDUAN PELAJAR Panic Attack PANTUN PANTUN KESELAMATAN PARENTING Pasar Pagi PASEMBOR PBB Pejuang PEJUANG DIRI PEJUANG KANSER PEJUANG SENYAP PEJUANG SUNYI PEJUANGAN DALAM SENYAP Pekerja PEKERJA BARISAN HADAPAN PEKERJA KESELAMATAN PEKERJA LAPANGAM PEKERJAAN PELABURAN Pelajar Cemerlang PELINDUNG DIRI PEMBELAJARAN PEMBENTUKAN NEGARA PEMERIKSAAN KESIHATAN PEMIKIRAN PEMULIHAN DIRI PEMULIHAN JIWA Penafian PENCARIAN DIRI PENCUCI MULUT Pendam PENDEKAR PENDIDIKAN PENDIDIKAN ISLAM Pendidikan Kedah PENDIDIKAN KEHIDUPAN PENDIDIKAN PROFESIONAL PENEMUAN PENGAWAL PENGAWAL KESELAMATAN PENGETAHUAN PENGETAHUAN AM PENGETAHUAN JIWA PENGETAHUAN NEGARA PENGETAHUAN UMAMI PENGETAHUAN UMUM PENGHARAPAN Penghargaan PENGKHIANATAN PENGORBANAN PENGORBANAN DAN KESABARAN PENGORBANAN DIAM PENGORBANAN TANPA SUARA PENGURUSAN KONFLIK PENGURUSAN MASA PENGURUSAN TEMPAT KERJA PENJAGAAN DIRI Penukar Markah ke Gred PENULIS GEOPOLITIK PENULISAN PENULISAN JIWA Penutup Jiwa PENUTUP TAHUN Penyakit Haiwan Penyelenggaraan PERALATAN Perang Persepsi PERAPAN DAN SALUTAN PERASAAN PERASAANKU PERBANDINGAN PERBANKAN ONLINE Perbelanjaan Harian PERGAULAN PERHAMBAAN PERHATIAN PERHUBUNGAN PERINGATAN PERINGATAN AL-QUR'AN PERINGATAN COD PERINGATAN HATI PERINGATAN LEMBUT PERJALANAN HIDUP PERJALANAN JIWA Perjalanan Sembuh PERJUANGAN PERJUANGAN DALAM SENYAP PERKAHWINAN PERKERJAAN DAN KEMANUSIAAN PERLINDUNGAN DIRI PERLINDUNGAN PENGGUNA PERMAKANAN PERMAKANAN SIHAT Perpaduan PERPISAHAN PERSAHABATAN Persediaan Raya PERSEKITARAN KERJA PESAKIT JANTUNG PESAN TERSIRAT PESANAN AYAH PESANAN TERAKHIR PESAWAH PETIKAN JIWA PETUA PETUA HIDUP PETUAORANG LAMA PIALA DUNIA PIGPEN PILIHAN PILIHAN PEMBACA Pinggan Yang Tak Pernah Kosong PLASTIK POGUM VAZHIYELLAM POLISIA POPULAR POST PRODUKTIVITI DAN DISIPLIN PROFESIONALISME PROFILE ARTIS PROGRAM PILIHAN PROMOSI PSIKOLOGI PUISI PUISI JIWA PUISI LAGU PUISI MOTOSIKAL PUITIS HATI PUJUK JIWA PULAU MARAJO PULAU PINANG PULAU UNIK PUNCH PUSPAKOM PUTARAN BUMI PUTERA BOBO Putra Qadejah El Zahra QIFARAH QR QS2026 QUOTE QYIAM Rafeah Buang Rahmat RAHSIA BELUM TERBUKA RAHSIA MASAKAN RAHSIA WAKTU TIDUR RAKYAT PEKA RAMADAN RAMADAN & JIWA RAMADHAN RAMLY BURGER Ranking Sekolah RANKING UNIVERSITI RASA RASA DAN CERITA RATCHAGAN RAYA Raya 2026 Raya Kira Jadi RBA RE Real Malaysia REALITI DI SEBALIK SERAGAM REALITI HIDUP Realiti Kerja Realiti Pekerja Realiti Rakyat REALITI TV REDA REDHA REFLEKSI REFLEKSI 30AN REFLEKSI ALAM REFLEKSI DAN PSIKOLOGI REFLEKSI DIRI Refleksi Dunia Refleksi Harian REFLEKSI HATI REFLEKSI HIDUP REFLEKSI HUJAN REFLEKSI IMAN REFLEKSI ISLAM REFLEKSI JIWA REFLEKSI KEHIDUPAN REFLEKSI KEMANUSIAAN Refleksi Kerja REFLEKSI KESIHATAN REFLEKSI MASA DAN KESEIMBANGAN REFLEKSI NUSANTARA REFLEKSI PERIBADI Refleksi Ramadan REFLEKSI SEJARAH REFLEKSI SEMASA REFLEKSI TUBUH REFLEKSI WAKTU REFLEKTIF REHAT REHAT & PEMULIHAN REHAT ITU PERLU REHAT JIWA RELATED POSTS REMEMBER ZARA RENUNGAN RENUNGAN AKHIRAT RENUNGAN DIRI RENUNGAN HATI RENUNGAN HIDUP RENUNGAN JIWA RENUNGAN PAGI Repvblik RESEPI RESEPI JIWA RESEPI MUDAH RESEPI TRADISIONAL RESEPI: MASAKAN RESOLUSI REVIEW BLOG Review Telefon REZEKI REZEKI & SYUKUR Rezeki & TAKDIR REZEKI BERKAT REZEKI DAN SYUKUR REZEKI DAN TAKDIR RINDU RINDU AYAH Rindu Yang Pergi RINGGIT RISALAH CINTA RON95 RUJUKAN AGAMA RUJUKAN BLOG MALAYSIA Rukyah Hisab RUMAH TANGGA S. Jibeng Sabar SABTU SAFETY SAHABAT SAHABAT ITU SAHABAT NABI SAHABAT PENA SAHABAT TERBAIK SAHUR SAINS SAINS & JIWA SAINS & REFLEKSI SAINS ANGKASA SAINS DAN JIWA SAINS DAN KEHIDUPAN SAINS DAN REFLEKSI Sains Itu Keren SAINS RINGKAS SAJIAN HATI SAKIT HANYA KITA RASA SAKIT INI SAKIT ITU NYATA SAKIT YANG TAK DIFAHAMI SALAM JUMAAT SALAM KHAMIS SALAM YANG SEMAKIN JAUH Salawat Asyghil Sam Lim SAMBAL SAMBAL BERLADO SAMPAI AKHIR SANISAH HURI SANTAI JIWA Sastera Gelap Sastera Nusantara Satu Hari Di Hari Raya SCAMMER SCROLL BOX DI POSTINGAN BLOG SECURITY OFFICIAL DAY SEGMEN SegmenBloglist SEJADAH RINDU SEJARAH SEJARAH ASEAN SEJARAH BAHASA SEJARAH DIGITAL SEJARAH DUNIA SEJARAH EKONOMI Sejarah Filem Melayu SEJARAH GELAP SEJARAH ISLAM SEJARAH JENAMA SEJARAH KEDAH SEJARAH MALAYSIA SEJARAH MANUSIA SEJARAH NABI SEJARAH NEGARA Sejarah Politik Malaysia SEJARAH RM5 SEJARAH WEB SEKOLAH Sekolah Terbaik Kedah SELAMAT HARI RAYA SELAMAT ULANG TAHUN KELAHIRAN Selawat SELERA KITA Self Healing SELF REMINDER SELF-CARE Seloka Hari Raya - Hail Amir dan Uji Rashid SEMANGAT DAN PERJUANGAN SEMBUNYI LUKA SENARAI BLOG SENARAI LIRIK LAGU SENDIRI SENI Seni & Budaya SENI & EMOSI SENI MODEN SENYUM DALAM TANGIS SENYUMAN SEO SEO Blog SEORANG AKU SEPERTI DULU SERAM SERAM DAN MISTERI SERANGAN SIAM 1821 SERBA SALAH TAPI IKHLAS SERINGGIT Servis Motor Servis Motosikal SETIA SETIA TANPA RASA SETIAP JIWA PUNYA CERITA SETIAP SUNYI PUNYA SUARA SHAOLIN BOY SHIPPING POST SIDRATUL MUNTAHA SIGNAL AI SIKAP MANUSIA SILENT STRUGGLE SIMBOLIK RM5 SINDIRAN HALUS SINDIRAN MANJA SINOPSIS SIRAH NABAWIYYAH SIRAH NABI SIRI 365 HARI SIRI KHAS SISTEM IMUN SITEMAP SITI NORDIANA SKYECHIP SMK KUBUR PANJANG SOKONGAN EMOSI SOKONGAN JIWA SOLAT Solidarity Movements SOP SOP RADIO SOSIAL SOUNDTRACK TAMIL SPANAR Spiritual SPM SPM 2025 SST ST12 STATISTIK Statistik Bahasa Dunia STATISTIK BLOG STATISTIK SUKA STEVEN PASARIBU STOP BULLYING STPM2024 Stress & Tekanan STROK Strok Haba SUAMI Suami Isteri SUARA DALAM DIAM SUARA DALAM MARAH SUARA DARI DALAM SUARA DARI HATI SUARA DARI KOMUNITI SUARA DARI PAGAR SUARA HATI SUARA INI TAKKAN MATI SUARA YANG DIAM Suasana Di Hari Raya Sudirman SUDIRMAN HJ ARSHAD Sufi SUKA BAJO SUKAN SUKAN DAN SEMANGAT SUKAN SEKOLAH SUMBANGAN TUNAIRAHMAH SUMBER SUMBER / PERKONGSIAN / LAIN-LAIN SUMBER DAN RUJUKAN SUMBER RASMI Sunni SUNYI Sunyi Yang Menyembuhkan SURAH AL-KAHFI SURAH MARYAM SURAT MALAM SYAABAN MENUJU SYAWAL SYAM (OKU) Syawal Syeriena Marcella SYUKUR SYUKURI HARI INI TADABBUR Tadabbur Al-Quran TAFSIR RINGKAS TAFSIRAN TAHIYAT AKHIR Takdir & Hikmah TAKDIR DAN REDA TAKWIM HIJRI Takwim Islam TALK TO MY MANAGER TAMIL CLASSIC TANAH TANAH AIR DAN JIWA Tanda Amaran TANGGUNGJAWAB TANGISAN TAPI DOAKU TETAP DEKAT TARDIGRADE Taubat TAUBAT DAN KEINSAFAN TAUHID TAZKIRAH TB TB Paru-Paru TEGURAN DENGAN KASIH TEKNOLOGI TEKNOLOGI WEB TELEFILEM Telefon Pintar Bajet Telefon Rugged TEMPAT KERJA TEMPLATE Tenaga TENANG TENANG DALAM DIAM TENANG DALAM HIDUP TENTANG BERTAHAN TENTANG BLOG Tentang Blog Ini Tentang Cinta TENTANG HATI TENTANG Hidup Tentang Manusia TENTANG MEMAAFKAN TENTANG MENYENDIRI TENTANG PERASAAN Tentang Rasa TENTANG RINDU DAN JARAK Tentang Saya TENTANG YANG KITA SIMPAN DALAM DIAM TERASA ITU URUSAN HATI TERI MERI TERIMA KASIH TERIMA KASIH SAHABAT TERJEMAHAN TERLALU BODOH THE CONJURING WARREN FILES THE KARATE KID THE PATRIOTS THE UNFORGIVEN Thunderclap Headache TIA TIDUR Timeline Negara TINTA MINDA Tinted Kereta TIP HARIAN TIPS TIPS BERGUNA TIPS BLOG TIPS KEHIDUPAN Tips Kereta Tips Kesihatan. TIPS KEWANGAN Tips Membeli Telefon TIPS PERBANKAN TIPS RUMAH TOKOH TOKOH DAN LAGENDA Tokoh Dunia TOKOH DUNIA ISLAM TOKOH ISLAM Tokoh Negara Tokoh Seni TOOL TOXIC Traffic Blog TRAVEL TRENDING MALAYSIA Tuberkulosis TUBUH DAN JIWA TUDUHAN DAN FITNAH TUHAN TAK PERNAH PERGI TULISAN HATI TULISAN REFLEKTIF TUMBBAD Tunaikan Saja Hari Raya Tung Tung Raya TUPAI KING TUTORIAL TV9 UBAT UCAPAN HARI LAHIR UCAPAN JIWA UCAPAN PAGI UJIAN HIDUP UKHUWAH DAN PERSAUDARAAN Ulangtahun ULASAN ULASAN RINGKAS Umrah UN UNDANG-UNDANG Undang-Undang Jalan Raya UNDANG-UNDANG MALAYSIA UNTUK ADIK UNTUK AYAH UNTUK AYAHANDA TERCINTA UNTUK DIRI SENDIRI UNTUK HARI SUSAH UNTUK HATI Untuk Hati Yang Penat UNTUK HATI YANG SEDANG UNTUK HATI YANG SEDANG BERTAHAN Untuk Hati Yang Sedang Hilang Makna Untuk Hati Yang Sedang Mencari UNTUK HATI YANG SEDANG PENAT TAPI DIAM UNTUK HATI YANG SEDANG SAKIT UNTUK HATI YANG SEDIH UNTUK HATI YANG SUNYI UNTUK HATI YANG TAK BANYAK BERSUARA UNTUK HATI YANG TAK KUAT TAPI MASIH ADA Untuk Hati Yang Tak Pernah Minta Menjadi Kuat UNTUK JIWA YANG PENAT UNTUK JIWA YANG TIDAK BANYAK BERSUARA UNTUK YANG MENCARI UNTUK YANG SEDANG SAKIT UNTUK YANG SELALU DITAHAN UPGRADE KESEDARAN DIRI URAT SARAF Usop UUM Vario 160 Veterinar Viral Malaysia WADAH WAKTU SOLAT WANGIAN DAN HARUMAN WANITA & PERANG WANITA DALAM ISLAM WANY HASRITA WARTAWAN DAN PERANG WIDGET WISATA WITIR WONDER PETS WORDLESS WEDNESDAY WORKPLACE SAFETY WORLD CUP 2026 WORLD PARA ATHLETICS CHAMPIONSHIPS YAKJUJ MAKJUJ YAMAN YANG SEDANG HILANG DIRI YOUTUBE YOUTUBER MALAYSIA YVES KLEIN ZIANA ZAIN ZIKIR Zikir Senyap Zikir Sunyi Zon Waktu ZYNAKAL